----- Reklama -----

Monitor 03/10/2000

Komputer PC kojarzy sie kazdemu z bardzo zaawansowana i niedostepna technologia. Jednakze technologia ta sprowadza sie do elementarnych ukladow, niewidocznych golym okiem (uklady scalone, bramki logiczne, procesory). Architektura komputerow PC zostala tak opracowana, ze pozwala na swobodne modelowanie tymi zaawansowanymi podzespolami bez potrzeby wglebiania sie w mechanizmy ich funkcjonowania. Jakkolwiek samodzielne zlozenie komputera wydaje sie zadaniem bardzo skomplikowanym, to postaram sie Panstwu pokazac, ze jest obecnie prostsze niz zaprogramowanie nowego modelu magnetowidu.

Wspolczesny typowy komputer sklada sie z 10 podzespolow, ktore wzajemnie do siebie pasuja zwykle tylko w jednym polozeniu. Wiec zlozenie ich w jedna calosc (zbudowanie komputera) jest stosunkowo latwe. Ponizej krok po kroku postaramy sie wspolnie zbudowac pierwszy komputer.

Wybor komponentow

Jest to chyba najtrudniejsza czynnosc. Musimy zdecydowac jaki chcemy miec komputer i ile za niego zaplacic. Przy wyborze (konfiguracji) komponentow warto jest odwiedzic kilka sklepow specjalistycznych (lub ich stron internetowych) i skorzystac z bezplatnych wycen, ktore zwykle sa przez nie oferowane. Pozwoli nam to uniknac zakupu komponentow, ktore nie beda ze soba pracowaly poprawnie. Przykladowo: nie mozemy zainstalowac procesorow AMD na plycie wyposazonej w uklady Intel 440BX. Miejsce zakupu komponentow zalezy oczywiscie od cen i mozliwosci zwrotu, jak i kosztow wysylki. Bardzo czesto firmy wysylkowe sprzedaja komponenty po wlasnych kosztach, natomiast narzucaja bardzo wysokie stawki za wysylke i ubezpieczenie. Przed sfinalizowaniem takich zakupow nalezy upewnic sie co do calosciowego kosztu i terminu dostawy (i oczywiscie warunkow zwrotu lub ewentualnej naprawy). Nie polecam kupowania wysylkowego monitorow ze wzgledu na wysokie koszty wysylki w wypadku zwrotu (naprawy), ktora zwykle pokrywa kupujacy. Bardzo czesto monitory ulegaja uszkodzeniu w transporcie i zwykle my musimy zaplacic za ich powrotna droge. Istotne jest takze czy dana firma udzieli nam wsparcia technicznego jezeli natrafimy na klopoty. Bardzo wiele firm oferuje uslugi zlozenia z naszych komponentow dowolnego komputera; w tych sytuacjach ceny za taka usluge wahaja sie od $70 do $150. Jest to zawsze ciekawa opcja w sytuacji gdy cos nie bedzie pracowalo poprawnie. Pamietajmy tez o nabyciu LEGALNEJ wersji systemu operacyjnego, aby samemu nie przysporzyc sobie w przyszlosci klopotow. Przed instalacja kazdego z komponentow pamietajmy tez przed wzieciem go w rece o dotknieciu obudowy (lub innego metalu) w celu rozladowania ladunkow statycznych na naszych dloniach. Nalezy tez dokladnie zapoznac sie z instrukcja dolaczona do plyty glownej. No, to do dziela.

Zaczynamy od obudowy. Przy wyborze obudowy, poza jej estetycznym wygladem, powinnismy kierowac sie jej funkcjonalnoscia, czyli solidna konstrukcja, latwoscia dostepu do poszczegolnych podzespolow, a przede wszystkim dobrym rozwiazaniem chlodzenia. Temperatura jest najwiekszym wrogiem procesora, wiec celowe jest umieszczenie co najmniej dwoch wiatrakow, ktore zapewnia poprawny obieg powietrza wewnatrz obudowy. Wszystkie podzespoly, ktore widzimy na zewnatrz sa zwykle w kolorze szarym, tak wiec kolor obudowy tez powinnismy dobrac zblizony. Jezeli ktos chcialby na przyklad czarna obudowe, musi pamietac o tym, iz wszystkie urzadzenia ( CD ROM, floppy, klawiatura, mysz…) tez musi nabyc w kolorze czarnym, a to czesto wiaze sie z wiekszym kosztem i bardzo ogranicza nam mozliwosci wyboru. Dominujacym standardem obudow na rynku jest ATX. Obudowa przychodzi zawsze z wbudowanym zasilaczem, zwykle o mocy 230-250W. Wraz z nia otrzymamy tez caly zestaw potrzebnych srubek i wspornikow do zamontowania wszystkich podzespolow w jej wnetrzu.

Pierwsza czynnoscia jest osadzenie plyty glownej w obudowie. Patrzac z gory na plyte glowna zobaczymy szereg otworow przygotowanych pod srubki i plastikowe wsporniki. Przykladamy plyte do miejsca w obudowie, gdzie ma byc wkrecona i oceniamy gdzie nalezy zalozyc plastkowy wspornik, a gdzie wkrecic metalowy trzpien na ktorym pozniej oprzemy plyte glowna. Zwykle plyty mocujemy na trzech trzpieniach i dwoch plastikowych wspornikach. Nastepnie delikatnie wsuwamy plyte tak aby plastikowe wsporniki zahaczyly sie o wyciecia i jednoczesnie widzimy nagwintowane otwory w metalowych trzpieniach. Nastepnie wkrecamy srubki w nagwintowane trzpienie (nie zapomnijmy o zalozeniu na srubki plastikowych podkladek) i plyta glowna jest juz osadzona. Nastepna czynnosc to umieszczenie pamieci RAM. Zwykle na plycie mamy trzy gniazda pamieci (patrz rys. 1.). Nie ma znaczenia, w ktore gniazdo wlozymy modul pamieci. Nie ma tez fizycznej mozliwosci aby osadzic pamiec blednie, gdyz naciecia na gniezdzie jak i na module nie pozwola na pomylke. Pamiec wciskamy pionowo w zlacze, az do zatrzasniecia plastikowych zatrzaskow na obu jej koncach.

Nastepna czynnosc to osadzenie procesora. Generalnie mamy trzy typy zlacz. Pierwsze Socket 370 stosowane jest w procesorach Intel Celleron i nowszych modelach Pentium III. Starsze modele Pentium III osadzane sa w zlaczu Slot 1. AMD Athlon osadzamy w Slot A. Nie trzeba chyba nikomu tlumaczyc, ze wybor rodzaju procesora jest scisle zwiazany z typem plyty glownej. Czyli nie mozemy procesora AMD Athlon osadzic na plycie wyposazonej w Slot 1. Jednakze bardzo czesto stosowane sa adaptery pozwalajace osadzic procesory Celleron i Pentium III w zlaczu Socket 1 (rysunek 2) (jest to bardzo czesto stosowana praktyka). Wracajac do instalacji procesora: po pierwsze musimy osadzic na nim radiator wraz wiatrakiem, a dopiero nastepnie wkladamy go w odpowiednie gniazdo. Socket 370 jest podstawka, w ktorej otwory na nozki procesora ulozone sa w kwadrat z obcietym jednym bokiem. Ten obciety bok nie pozwala na bledne osadzenie procesora w podstawce. Aby osadzic procesor w gniezdzie, odchylamy pionowo dzwignie umieszczona z boku podstawki i delikatnie osadzamy procesor, po czym przesuwamy dzwignie ponownie do polozenia poziomego. Jezeli uzywamy adaptera, procesor wraz z adapterem wciskamy pionowo w Slot 1 umieszczony na plycie glownej i podlaczamy zasilanie wiatraka na procesorze do gniazda na plycie. Czynnosc nastepna to podlaczenie wszystkich kabli do plyty glownej. Wraz z plyta otrzymujemy instrukcje, w ktorej narysowane jest umieszczenie wszystkich podlaczen diod i klawisza "Power" i "Reset". Zgodnie z diagramem wkladamy kolejne wtyczki na odpowiednie "nozki" na plycie. Koniecznie musimy poprawnie wlozyc wtyczke od klawisza "Power", poniewaz plyty ATX uruchamia zasilanie dopiero po otrzymaniu impulsu wlasnie z tego przycisku. Nastepnie kabel zasilania plyty wkladamy w odpowiednie gniazdo na plycie, wyciecia po raz kolejny uniemozliwiaja bledna instalacje.

Nastepna czynnoscia jest wkrecenie i podlaczenie napedow stacji dyskietek, CDROM, twardego dysku. Przed wkreceniem CD-ROM lub napedu DVD musimy upewnic sie, ze zworka jest ustawiona w pozycji "Slave", a w wypadku twardego dysku w pozycji "Master". Zwykle dla obydwu tych urzadzen jest to ustawienie fabryczne. Po wkreceniu w obudowe wyzej wymienionych napedow, podlaczamy do nich zasilanie (znowu naciecia nie pozwalaja na pomylke) i szare tasmy. W wypadku tasm pamietajmy o regule, ze czerwona nitka na tasmie zawsze jest zwrocona w strone zasilania i oznacza ona "Pin 1". Tasme (wielozylowy szary kabel) laczymy z napedem stacji dyskietek i na plycie glownej wkladamy w gniazdo oznaczone zwykle jako FDC (Floppy Drive Controller). Naciecia i wymiar fizyczny po raz kolejny uniemozliwiaja bledna instalacje. Nastepnie druga tasma (szersza) laczymy kolejno twardy dysk i naped CD-ROM (lub DVD) i wpinamy na plyte glowna w zlacze o nazwie IDE 0 lub HD Primary. Jezeli nie mamy wyciecia na wtyczce, pamietajmy o zasadzie, ze czerwona nitka oznacza "Pin 1". Nastepnie w odpowiednie zlacza wkladamy i przykrecamy karte wideo, karte muzyczna i fax modem. Karte muzyczna ze zlacza " CD IN" laczymy cienkim przewodem z napedem CD-Rom lub DVD. Kabel ten pozwala na odtwarzanie plyt CD w komputerze. To wlasciwie wszystko. Nastepne czynnosci to podlaczenie monitora, klawiatury, myszki i glosnikow do odpowiednich zlacz i komputer jest gotowy do instalacji systemu. Nowa generacja plyt glownych automatycznie rozpoznaje rodzaj procesora i detektuje wielkosci dyskow twardych, tak wiec nie ma potrzeby fizycznego przelaczania jakichkolwiek zworek. O tym jak zainstalowac Windows 98 pisalem w poprzednim numerze.

Mam nadzieje, ze powyzszy tekst zacheci Panstwa do skonfigurowania samodzielnie komputera, oznacza to oczywiscie troche pracy, niemniej satysfakcja z udanego przedsiewziecia jest olbrzymia. Pamietajmy, ze wszystkie komputery PC sa skladane, nie istnieje zaden producent, ktory produkuje wszystkie komponenty. Poza tym po samodzielnym zlozeniu komputera jestesmy w stanie sami go rozbudowac lub wymienic dowolna czesc.

Spis ludnosci jest ze wszystkich metod gromadzenia danych statystycznych, najwiekszym tego rodzaju przedsiewzieciem organizowanym co 10 lat przez administracje panstwowa. Jest zrodlem danych z ktorych korzysta administracja rzadowa, przemysl, szkolnictwo, sluzba zdrowia oraz organizacje spoleczne w procesie podejmowania waznych decyzji.

Prawo federalne obejmuje tajemnica informacje zawarte w ankiecie. Dane te moga byc uzyte tylko do tzw. ogolnych statystyk rzadowych.

Urzad Imigracyjny ( INS), Urzad Podatkowy ( IRS), Federalne Biuro Sledcze ( FBI), inspektorzy tzw. zoning"ow lokalowych, a nawet sam Prezydent Stanow Zjednoczonych NIE MAJA wgladu w indywidualne ankiety.

Tylko zaprzysiezeni pracownicy Urzedu Spisu Ludnosci beda przepisywac informacje z ankiet do komputerowej bazy danych.

Ujawnienie jakichkolwiek informacji pochodzacych bezposrednio z ankiet jest karalne 5-letnim wiezieniem lub grzywna w wysokosci $5,000 dolarow.

Na poczatku marca rozeslane zostana pod kazdy adres listy zapowiadajace nadejscie ankiety. W polowie marca dotrze do Panstwa ankieta w bialej kopercie z napisem CENSUS 2000. Nalezy ja wypelnic i wyslac 1 kwietnia. W pozniejszym czasie Urzad Spisu Ludnosci wysle rowniez karte pocztowa, aby przypomniec Panstwu o wypelnieniu i wyslaniu ankiety.

Do czego sa uzywane dane statystyczne pochodzace ze spisu ludnosci?

Brane pod uwage przy podziale ponad 180 miliardow dolarow, ktore na rozne cele spoleczne przeznacza rzad federalny i stanowy. Fundusze te pozwola na sfinansowanie budowy i funkcjonowania naszych szkol, szpitali, drog, mieszkan i parkow. Uzywamy sformulowania "naszych", poniewaz sluza rowniez nam, polskim imigrantom. Jezeli dane spisu wskazuja na przyklad na duza koncentracje niedawno przybylych imigrantow, wowczas za panstwowe pieniadze powstaja dla nich roznego rodzaju uslugi i programy specjalne, takie jak: kursy jezyka angielskiego, informacje rzadowe w jezyku polskim, dwujezyczne programy w szkolach, itd.

Jakie pytania zawiera ankieta?

Wiekszosc z nas otrzyma krotka wersje ankiety zawierajaca 8 pytan. Statystycznie, pod co szosty adres zostanie wyslana tzw. dluga wersja ankiety, ktora zawierac bedzie 53 pytania.

Krotsza wersja zawierajaca 8 pytan obejmuje nastepujace kwestie: w punkcie #1 zawarte jest pytanie o ilosc osob zamieszkujacych pod jednym adresem, nastepnie w punkcie #2 - jakiego rodzaju jest to mieszkanie: wlasny dom czy wynajete mieszkanie itd. W punkcie #3 ankieta zawiera pytanie o nazwisko jednej z osob zamieszkujacych pod tym adresem i od tego momentu kolejne pytania dotycza tej wlasnie osoby. Druga strona ankiety dotyczy nastepnej osoby zamieszkujacej pod tym adresem. W pytaniu #1 proszona jest ona o podanie nazwiska, w pytanie #2 o relacje lub pokrewienstwo z osoba ze strony pierwszej, nastepnie o plec i rase. Pytania dotyczace pozostalych osob znajdziecie Panstwo na nastepnych stronach ankiety.

Ankieta w wersji dluzszej, zawierajaca 53 pytania, dotrze statystycznie pod co szosty adres. Wsrod wielu zagadnien zawiera ona pytanie o narodowosc lub pochodzenie. Jest to pytanie #10 i dla nas Polakow oraz Amerykanow pochodzenia polskiego moze miec kapitalne znaczenie. Nie mniejsze znaczenie maja kolejne pytania o to w jakim jezyku porozumiewamy sie na co dzien w domu i gdzie sie urodzilismy itd.

Mamy szanse udowodnic jak wielka grupe narodowosciowa tworza Polacy w Chicago i Stanach Zjednoczonych. Na kazdym z nas spoczywa wielka odpowiedzialnosc za obraz Polonii, ktory wyloni sie z danych tegorocznego spisu powszechnego CENSUS 2000.

Zadna z ankiet nie zawiera pytania o numer social security. Nie ma tez pytania o to czy przebywamy w Stanach Zjednoczonych legalnie czy nie. Jedyne pytanie dotyczace statusu imigracyjnego znajduje sie w punkcie #13 i chodzi w nim tylko o to czy ankietowany jest obywatelem amerykanskim.

Kalendarz

Poczatek marca - poczta informujaca o spisie i ankiecie.

Polowa marca - ankieta - w bialej kopercie z napisem Census 2000. (Ankiety beda rowniez dostepne na poczcie.)

1 kwiecien - dniem spisu. W tym dniu nalezy wypelnic i wyslac ankiete.

Polowa kwietnia, maj, lub czerwiec do kazdego, kto nie odesle wypelnionej ankiety, przyjdzie osobiscie pracownik urzedu, czyli rachmistrz spisu ludnosci, aby pomoc nam w wypelnieniu ankiety.

Najczesciej zadawane pytania dotyczace spisu ludnosci

· Czy wszyscy otrzymaja taka sama ankiete?

Nie. Wiekszosc otrzyma ankiete zawierajaca 8 pytan. Co szosty adres otrzyma dluzsza wersje ankiety, ktora zawierac bedzie 53 pytania.

· Co powinnismy zrobic jesli nie otrzymamy ankiety?

Dodatkowe ankiety beda dostepne na poczcie.

· Kogo powinno sie ujac w ankiecie?

Wszystkie osoby mieszkajace pod jednym adresem. Nalezy uwzglednic wszystkich lokatorow, dzieci, gosposie, nianie, itd. Wziac pod uwage musimy osoby spokrewnione ze soba i nie spokrewnione, bez wzgledu na ich wiek i status imigracyjny. Spis dotyczy wszystkich: obywateli USA, imigrantow legalnych i nielegalnych, tych, ktorzy przebywaja w Stanach Zjednoczonych tymczasowo na wakacjach lub w pracy. Slowem wszystkich!

· Co sie stanie jesli ktos nie wypelni ankiety i jej nie odesle?

Pod koniec kwietnia, maja lub czerwca przyjdzie pod dany adres pracownik urzedu spisu ludnosci - rachmistrz, aby pomoc wypelnic ankiete. Bedzie prawdopodobnie mowil po polsku, ale moze mowic tylko po angielsku.

· Co zrobic jesli ktos nie zna jezyka angielskiego?

Na terenie calej metropolii chicagowskiej w roznych miejscach beda zorganizowane punkty, w ktorych mozna bedzie otrzymac informacje i pomoc w wypelnianiu ankiety. Informacje w jezyku polskim mozna bedzie rowniez uzyskac dzwoniac pod numer 312-742-5402.

· Co zrobic jesli pare osob mieszka pod jednym adresem?

Wlasciciel mieszkania, czy domu powinien ujac w ankiecie wszystkie osoby mieszkajace razem, nawet jesli nie sa ze soba spokrewnione.

Raz jeszcze ...

KORZYSCI

· Finansowe... Dane statystyczne spisu sa brane pod uwage przy podziale ponad $180 miliardow dolarow, ktore na rozne cele spoleczne przeznacza rzad federalny i stanowy. Podzial jest proporcjonalny, a zatem im nas wiecej, tym wiecej otrzymamy na te cele fuduszy.

· Polityczne... Dane spisu pomagaja politykom w podejmowaniu decyzji, rowniez tych, ktore dotycza Polonii, na przyklad praw imigracyjnych, wysokosci podatkow od nieruchomosci, czy proporcjonalnie odpowiedniej reprezentacji w rzadzie.

· Pomoc Polsce... Gdy rzad federalny przekona sie o naszej liczebnosci, latwiej bedzie nam uzyskac wieksza pomoc finansowa dla Polski podczas na przyklad kataklizmow czy negocjacji w NATO.

· Handlowe... Polsko-amerykanscy biznesmeni oraz przemysl amerykanski bedzie lepiej zorientowany, inwestujac w uslugi i produkcje na potrzeby Polonii.

· Historycy, socjologowie i naukowcy rowniez korzystaja z danych spisu.

SPIS POWSZECHNY JEST ROWNIEZ DLA NAS WSPANIALYM ZRODLEM INFORMACJI O NAS SAMYCH

Dodatkowe informacje na temat spisu oraz instrukcje w jezyku polskim beda dostepne w bibliotekach, szkolach i w Zrzeszeniu Amerykansko Polskim pod adresem:

na polnocy Chicago:

Zrzeszenie Amerykansko Polskie

3834 North Cicero Avenue

Chicago, IL 60641

telefon: (773) 282-8206, ext. 336

na poludniu Chicago:

Zrzeszenie Amerykansko Polskie

4327 S. Richmond Ave

Chicago, IL 60632

telefon: (773) 254-4444

Przez telefon po polsku:

Telefon: (312) 742-5402

Strony internetowe:

www.polish.org

www.census.gov

www.2000.census.gov

Pojawila sie na rynku publikacja wyjatkowa i pragniemy Panstwa do jej przeczytania goraco zachecic. Oto dwoch doktorow psychologii, Thomas Stanley i Wiliam D. Danko podsumowalo swoje doswiadczenia badawcze nad zachowaniem ludzi bardzo bogatych oraz sposobami, w jaki doszli do swoich fortun.

Milioner to - wedle definicji autorow - ktos, kogo wartosc majatku (a wiec roznica pomiedzy winien i ma) jest rowna lub wieksza od miliona dolarow.

Typowe, stereotypowe wyobrazenie milionera - to wizja faceta w najnowszym mercedesie - kabriolecie, ubranego w garnitur z Sachs Fifth Avenue, z rolexem na nadgarstku i dyskretnym sygnetem od Tiffany"ego. Czlowiek ten mieszka w prestizowej dzielnicy, w pieknym olbrzymim domu, wypelnionym sluzba i drogimi meblami, w garazu stoi porsche, a na podjezdzie BMW.

Tymczasem, jak mozna sie spodziewac, przedstawiony wyzej wizerunek nie ma prawie odbicia w praktyce. Typowy amerykanski milioner anno domini 1998 to szary facet w garniturku z Sears, mieszkajacy w dzielnicy klasy sredniej, jezdzacy kilkuletnim samochodem, ktory czesto zostal przez niego kupiony z drugiej reki. Ten szary facet ma maly biznes (zaklad stolarski, budowlany) i te sama od lat zone. Jego przegub zdobi zegarek timex, a sygnetu nie ma wcale. Jak to sie stalo, ze taki szary nudziarz ma TYLE pieniedzy?

Uwazni i inteligentni, a do takich zaliczaja sie czytelnicy Poradnika, odpowiedza bez zastanowienia: inwestycje i oszczednosc. I jeszcze styl zycia, ktory mozna okreslic jako przecietny.

Tak. Taki wlasnie, nieciekawy i bezbarwny jest sposob na osiagniecie bogactwa i sukcesu.

Z badan, ktore autorzy przeprowadzili na setkach ludzi z roznych szczebli spolecznej drabiny i o roznym statusie materialnym, wylaniaja sie dwa charakterystyczne sposoby zachowan: Konsument Idealny i Szary Skrzetnis.

Konsument Idealny (autorzy uzywaja terminu UAW - under accumulator of wealth) - najogolniej mowiac - wydaje to, co zarabia. Nie poswieca czasu na planowanie swojej finansowej przyszlosci. Jesli inwestuje, to sporadycznie i korzystajac z porad przypadkowych specjalistow. Konsument Idealny zajmuje sie tym, co okresla sie jako podtrzymywanie stylu zycia - swoje zarobki przeznacza na biezace wydatki. Sposob wydawania pieniedzy przez KI jest spontaniczny i nie powiazany z miesiecznym czy rocznym budzetem. KI ma kilka lub kilkanascie kart kredytowych. Pracuje bardzo ciezko i czesto nie ma nawet czasu cieszyc sie wypracowanym stylem zycia. Nietrudno zauwazyc, ze wiekszosc naszych znajomych Amerykanow i sporo Polakow da sie wpisac w ten model.

Szary Skrzetnis (czyli PAW - prodigous accumulator of wealth)natomiast tym rozni sie od KI, ze jego rodzina posiada i realizuje roczny budzet, ze wydatki sa planowane w skali kilku miesiecy. SS inwestuje zarobione pieniadze, korzystajac z rad doswiadczonych i starannie dobranych doradcow finansowych. Co ciekawe - zwykle oszczedny i ogladajacy kazdego dolara pod swiatlo, SS nie zaluje pieniedzy na dobrych doradcow finansowych i ksiegowych, na doksztalcajace kursy i ksiazki. Zona SS - to "wycinaczka" kuponow z niedzielnej gazety, osoba oszczedna i skromna. Czy taki styl zycia jest atrakcyjny, czy podoba sie wiekszosci z nas?

Otoz, chyba nie i tym da sie wytlumaczyc statystyke - wedle ktorej tylko 3.5% rodzin zalicza sie do kategorii milionerow. Wiekszosc z nas, karmiona papka z reklam i sitcomow, poddaje sie presji konsumpcjonizmu i wydaje tyle, ile zarabia, a nawet wiecej. Typowa wartosc ( ma minus winien) amerykanskiej rodziny wynosi tylko... $15,000. Statystyka bezlitosnie ukazuje podszewke amerykanskiego stylu zycia. Jedynie 22% posiada terminowy wklad bankowy ( CD), ok. 25% - akcje gieldowe i inwestycje w funduszach powierniczych, 18.1 % US Savings Bonds, a tylko 23% ma konta emerytalne IRA lub Keogh.

Czy jest wiec jakis wzor na wejscie w magiczny krag milionerow? Zgodnie z przewidywaniami, wzor jest, ale jego realizacja nie ma cech atrakcyjnosci dla wiekszosci z nas:

  • zycie ponizej mozliwosci finansowych;
  • efektywne planowanie czasu, energii i wydatkow;
  • wiara w to, ze niezaleznosc finansowa jest wartoscia wieksza niz demonstrowanie bogactwa;
  • brak finansowego wsparcia ze strony rodzicow na poczatku drogi zyciowej;
  • wychowanie dzieci na finansowo niezaleznych doroslych;
  • bieglosc w wyszukiwaniu mozliwosci rynkowych;
  • wlasciwy wybor wykonywanego zawodu.

Jasno widac z powyzszego zestawienia, ze do bogactwa dochodzi sie stopniowo i jest to proces rozlozony na wiele lat, zas pewne predyspozycje do takiego a nie innego stylu zycia wynikaja zarowno z charakteru, jak i sposobu wychowania i warunkow, w jakich sie dorasta.

Czy istnieje jakis wskaznik, czy Ty masz szanse zostac milionerem? Prawdopodobnie juz Twoj sposob reakcji na ksiazke duetu Stanley/Danko wiele Ci podpowie. Konsument Idealny najprawdopodobniej nie skonczy nawet czytac tej ksiazki, zawarte walkowane w niej tezy nie sa bowiem atrakcyjne, poniewaz gloryfikuja skrzetnosc. KI zas czerpie gratyfikacje z nabywania dobr biezacych, podczas gdy SS potrafi dokonac psychologicznego odroczenia gratyfikacji.

Dobrym wskaznikiem jest to, ze jestesmy imigrantami. Ponad 80% milionerow zostalo nimi w pierwszym pokoleniu. Wsrod grup imigrantow wyzsza jest takze koncentracja osob bogatych niz w srodowisku rdzennych Amerykanow. Struktura zawodowa bogaczy takze przemawia za przedsiebiorczymi imigrantami; blisko 60% to wlasciciele malych biznesow, pozostali sa albo bogatymi emerytami (wiwat konta IRA i Keogh), albo przedstawicielami wolnych zawodow (glownie adwokatami i ksiegowymi).

Po usrednieniu, roczny dochod milionerskiej rodziny stanowi zaledwie 7% stanu posiadania. Milioner zyje ponizej stanu (nie - ponad stan), jezdzi uzywanym autem produkcji krajowej, ktore kupil za gotowke (jedynie 6% leasuje pojazdy) i ubiera sie w konfekcje z Sears i Wal-Mart. Jako grupa, milionerzy sa relatywnie dobrze wyksztalceni: 80% ma wyzsze wyksztalcenie, a 6% tytul doktora ( Ph.D.). Jedynie 17% milionerow uczeszczalo do prywatnych szkol, w stosunku do wlasnych dzieci ich aspiracje edukacyjne sa o wiele wyzsze i az 55% inwestuje w ksztalcenie potomstwa w prywatnych szkolach. Dla ponad 75% milionerow tydzien pracy to 45 - 55 godzin, a az 20% uzyskanych z ciezkiej pracy dochodow sa przez nich oszczedzane i inwestowane. Jako grupa, milionerzy sa skapiradlami i skrzetnisiami...

Wychodzac z zalozenia, ze dojscie do bogactwa z definicji wymaga czasu, autorzy ksiazki podaja wzor na ocene, jak sobie radzisz do tej pory, Czytelniku. Wartosc netto majatku powinna byc rowna jednej dziesiatej wieku w latach pomnozonej przez roczne dochody.

Majac 40 lat i dochod $39,000, powinienes miec 4 × $39,000 = $156,000 wartosci netto (czyli np. home equity, akcjach i obligacjach, koncie emerytalnym). Oczywiscie zarobki $39,000 dla 40-latka nie sa zbyt wysokie, ale my imigranci zaczynamy kariere znacznie pozniej, czesto od nizszych stanowisk niz rdzenni Amerykanie.

Ksiazka Stanleya i Danki jest pod wieloma wzgledami zaskoczeniem, bo obala zakorzeniony mit rolexa i rolls-royce"a jako wyznacznikow bogactwa. Jest tez zacheta do kontynuacji oszczednego i skrzetnego trybu zycia, wlasciwego wielu imigranckim rodzinom. A ponadto jej kupno mozesz sobie potracic od podstawy opodatkowania jako wydatek na edukacje finansowa (tax & investment education deduction, Schedule A formularza 1040).

PS. Nie moge sie powstrzymac przed przytoczeniem pewnej historyjki z wlasnego doswiadczenia. Jako wlasciciel niewielkiej firmy, moj maz przebywal niedawno na terenie najwiekszego w Nowym Jorku zakladu, zajmujacego sie dystrybucja piwa. Firma ta od dawna korzysta z naszych uslug, wiec i tym razem wykonywalismy dla nich jakies zlecenie. Firma posiada 5 filii i tabor zlozony z 220 samochodow dostawczych i w ciagu 20 lat dzialalnosci praktycznie zmonopolizowala dostawy dwoch gatunkow piwa. W pewnej chwili do meza podszedl starszy pan ubrany w wytarta kusa wiatrowke i rozpoczal zyczliwa rozmowe w nienagannej polszczyznie. Osiedlil sie w Stanach po wojnie, przezyl Oswiecim. Po kilku minutach maz przeprosil swojego rozmowce, mowiac, ze musi wracac do pracy. O widze, ze beda z pana ludzie, mlody czlowieku - pozegnal sie z nim starszy pan, po czym wsiadl do stojacego nieopodal kilkuletniego chevroleta cavalier i odjechal. Wowczas maz zauwazyl, ze wszyscy pracownicy firmy przygladaja mu sie z podziwem i zdziwieniem. Ty wiesz, kto to byl? - spytal jeden z nich. Pewnie jakis menadzer produkcji - pomyslal glosno maz. Nie, to byl sam J.B. - wlasciciel... I ta historia naprawde powinna dac wiele do myslenia...

Bibliografia:

  • "The Millionaire Next Door - The Surprising Secrets of American Wealthy , Thomas J. Stanley, Ph.D. / William D. Danko, Ph.D; Longstreet Press Atlanta GA, wydanie 24. z roku 1998, cena $18.

Artykul przedrukowano za zgoda Polskiego Poradnika "Sukces" 255 Park Lane; Douglaston, NY 11363 Tel. (718) 224-3492

Ktokolwiek przeczytal moj poprzedni artykul z lutego biezacego roku, a nie zrazil sie licznych obowiazkow, stosunkowo wysokich kosztow zwiazanych z posiadaniem psa i podjal decyzje o nabyciu czworonoga, z pewnoscia stanal w obliczu pytania: JAKA WYBRAC RASE?

Zanim jednak przejde szczegolowo do kwestii wyboru rasy, chcialbym podzielic sie z Panstwem kilkoma faktami, ktore, niestety, dla wiekszosci osob nie sa znane.

Jesli mowimy o kwestiach charakteru, nalezy zdac sobie sprawe z faktu, ze psy roznych ras znacznie wiecej laczy niz dzieli. Wszystkie sa potomkami wilka i w rezultacie wszystkie, bez wzgledu na rase, beda zachowywac sie, myslec oraz reagowac w sposob bardzo podobny do wilkow. Beda posiadac silny instynkt stadny, uznawac zwierzchnictwo osobnika dominujacego, przy czym w ich rozumieniu stadem bedzie nasza rodzina. W przypadku braku umiejetnosci przejecia funkcji osobnika przewodzacego wsrod nas ludzi, pies automatycznie przejmie taka funkcje, stajac sie trudnym do kontroli lub nawet niebezpiecznym.

Psy w obrebie kazdej z ras roznia sie takze charakterami, nie sa takie same. Wybranie osobnika z wlasciwym charakterem, wazniejsze jest nawet od wyboru rasy. Na przyklad: wybor lagodnej suki z rasy o tendencjach dominujacych (terriery, psy obronne) bedzie dla niedoswiadczonego posiadacza lepszy niz nabycie dominujacego psa z grupy ras o naturze lagodniejszej (psy ozdobne, do towarzystwa, polujace).

Poszukujac wlasciwego dla nas czworonoga, powinnismy przeczytac cala dostepna literature na temat rasy, poznac jej historie oraz funkcje spelniane w przeszlosci, z ktorych czesto wynika charakter psa. Bardzo niewielki procent psow pracuje w czasach dzisiejszych, wiekszosc stanowia psy do towarzystwa. W przeszlosci niemal wszystkie wykonywaly jakies funkcje. Na skutek wieloletniej hodowli psow do wystaw, czyli ukierunkowanej na wyglad zewnetrzny raczej niz na okreslony charakter, cechy wlasciwe dla poszczegolnych ras, zostaly w wielu przypadkach nieco przytepione. Pomimo tego, tendencje takie istnieja nadal.

Ksiazkowe opisy charakterow ras sa z reguly prawdziwe, lecz nalezy pamietac, ze NIE JEST TO TAK JAK JEST, LECZ JAK BYC POWINNO. Dlatego, w praktyce, tylko czesc osobnikow kazdej rasy bedzie zachowywala sie tak jak opisuje ksiazkowa definicja charakteru ich rasy. Pomimo tego, analiza charakteru psa na podstawie ksiazkowego opisu cech jest daleko lepszym sposobem wyboru, niz fascynacja wygladem zewnetrznym. Czesto dwie rasy o podobnym wygladzie moga roznic sie sie nawet krancowo charakterami (np. bialy pudel i Dandie Dinmont Terrier).

IM WIEKSZY PIES - TYM WIEKSZY PROBLEM. Regula, z ktorej wiekszosc osob nie zdaje sobie zupelnie sprawy. Dotyczy to kosztow utrzymania psa (opieki weterynaryjnej, podrozy, jedzenia, miski, smyczy itd.), ale w jeszcze wiekszym stopniu kwestii zachowania czystosci w domu. Jesli chodzi o tzw. linienie, czyli wypadanie wlosow, to nalezy pamietac, ze jesli nasz pies jest na przyklad dwukrotnie wyzszy od psa sasiada, to jego powierzchnia skory bedzie nie dwa, lecz kilka do kilkunastu razy (w zaleznosci od budowy) wieksza. Analogicznie bedzie wygladalo porownanie ilosci wypadajacych wlosow w przypadku dwoch powyzszych psow.

Gdy mniejszy pies przestraszy warczeniem sasiada, ten ostatni ograniczy sie prawdopodobnie do slownego upomnienia nas - wlascicieli, lecz jesli autorem podobnej "akcji" jest wielki czworonog, to sprawa moze zakonczyc sie w sadzie. W przypadku podrozy, wiele moteli zaakceptuje psa o umiarkowanych rozmiarach, zwlaszcza jesli pokazemy klatke. Ponownie, w przypadku wiekszego czworonoga, przekonanie w analogicznej sytuacji managera hotelu (lub motelu) bedzie znacznie trudniejsze. Zawsze bylem zdania, ze przesadna miniaturyzacja najlepiej zdaje egzamin w elektronice, a nie w kynologii. Pomimo tego wybor rasy o rozmiarach malych (nie miniaturowych) do sredniego wydaje sie byc posunieciem bardzo rozsadnym. Wreszcie czynnikiem ograniczajacym rozmiary psa moga byc lokalne zarzadzenia na przyklad w kompleksach kondominiow. Warto szczegolowo zapoznac sie z nimi tak, aby nie tracic czasu na niepotrzebne rozwazania.

Czesto czynnikiem wplywajacym na wybranie okreslonego rodzaju psa jest po prostu moda spowodowana chwilowa emocja. Na przyklad,obejrzenie filmu "101 Dalmatynczykow" doprowadzilo do gwaltownej, choc nieuzasadnionej popularnosci tej rasy. Dalmatynczyk jest wspanialym eleganckim psem do towarzystwa, lecz jego budowa, a rowniez przeznaczenie zwiazane z historia rasy, powoduje potrzebe bardzo duzej ilosci ruchu kazdego dnia, zatem nadaje sie wylacznie dla ludzi o aktywnym trybie zycia, najlepiej posiadajacych duzy ogrod za miastem. Dzis jest to czworonog wylacznie do towarzystwa, ale w przeszlosci byl uzywany do ochrony powozow, zatem posiada bardzo silny charakter, typowy dla psa obronnego raczej, niz towarzysza. Nienajlepszy wybor dla nowicjusza, wlasciwszy dla osoby posiadajacej psy w przeszlosci, a zatem i doswiadczenie.

Swego rodzaju fenomenem jest dla mnie popularnosc owczarkow niemieckich wsrod Polakow. Wydaje sie jakby pomimo uplywu lat nie sposob strzasnac z siebie romantyzmu wrazen po obejrzeniu "Czterej pancernych" oraz "Psa cywila". Niewielu zdaje sobie sprawe z faktu, ze byla to filmowa fikcja, a nie definicja zachowania sie rasy. Juz przed wielu laty wybitny autorytet kynologii polskiej P. Lubomir Symczynski pisal " …boksery, bulldogi, bullterriery i rottweilery sa znacznie lepszymi psami towarzyszami niz owczarki niemieckie". Tym odwaznym stwierdzeniem P. Smyczynski narazil sie ciezko calej kynologicznej Polsce, gdyz owczarki byly wowczas najpopularniejszymi psami rasowymi. Jednakze trafil on w sedno sprawy. Owczarek niemiecki jest psem o wybitnych zaletach. Niewiele innych psow moze mu w tym dorownac. Jednak sa to w ogromnej wiekszosci zalety psa policyjnego lub sluzbowego. Te same cechy moga okazac sie duzymi wadami w przypadku posiadania takiego psa w domu. Na przyklad: podwojne poszycie, zapewniajace psu dostateczna ochrone przed zimnem, jesli mieszka na zewnatrz, bedzie wychodzilo masowo w domu doprowadajac wlascicieli niemal do szlenstwa. Ogromna chec do pracy, wspaniala u psa policyjnego, moze przyjac forme destruktywna lub spowodowac glebokie stresy, jesli jej nie zaspokoimy w postaci systematycznych spacerow oraz szkolenia.

Uzylem dwu powyzszych przykladow, aby otworzyc nieco oczy potencjalnym wlascielom psow oraz przestrzec przed nasladowaniem mody.

W rzeczywistosci nie ma ras doskonalych bez wad. Nie ma tez psow posiadajacych tylko wady (rzecz jasna rasy takie musialyby dawno wyginac). Wybor rasy polega na na szczegolowej analizie charakteru psa. Nalezy wybrac zalety, ktorych oczekujemy, przy rownoczesnym wyborze wad, ktore bylibysmy w stanie zaakceptowac.

Pamietajmy rowniez, ze wyglad malego szczeniecia ma sie tak do urody doroslego psa, jak przyslowiowy piernik do wiatraka.

Zdalam sobie w pelni sprawe w skutecznosc automatycznego, regularnego inwestowania, gdy pewnego dnia przyjrzalam sie swojemu programowi emerytalnemu dla ludzi biznesu, na ktory posylam regularnie pewna kwote. W przeciagu kilku lat wyjatkowo przytyl - niejako samoczynnie bez zadnego wysilku z mojej strony. Fakt, ze lata dziewiecdziesiate byly niezwykle na gieldzie.

Regularne inwestowanie jest bardzo skuteczne! Jezeli 25-latek bedzie odkladal tylko po $50 miesiecznie (tyle, ile wydalby na przyslowiowa kawe z ciastkiem), do czasu ukonczenia 65 lat zakumuluje kwote rowna $316,203, zakladajac 10% rentownosci (nie uwzgledniajac podatkow). Miesieczne wplaty $200 urosna w takich samych warunkach do $1.3 mln, pokaznej kwoty nawet po uwzglednieniu inflacji.

FUNDUSZE POWIERNICZE

Co to jest program automatycznego inwestowania?

Jak sama nazwa sugeruje, program automatycznego inwestowania ( Automatic Investment Plan) pozwala na regularne transfery wyznaczonej kwoty pieniedzy z konta w banku na konto wybranego funduszu. Rozpoczecie programu jest bardzo proste: trzeba zadzwonic do swojego funduszu powierniczego, poprosic o odpowiedni formularz, wypelnic go, a nastepnie odeslac. Fundusz sam zalatwia wszystkie niezbedne sprawy papierkowe z Twoim bankiem.

Niemal wszystkie towarzystwa funduszy powierniczych maja programy automatycznego inwestowania. Zazwalaja na nie chetnie, gdyz pozyskuja wiernych klientow, ktorzy stopniowo pompuja pieniadze. Funduszom tak zalezy na takich klientach, ze znacznie obnizaja im minimalny wklad, a zadeklarowana kwota moze wynosic zaledwie $25 w firmach Oppenheimer, Van Kempton, Albance, Putnam i od $50 do $100 w innych towarzystwach.

Placisz sobie najpierw

Trzeba przyznac, ze oszczedzamy tyle, ile zostaje nam w kieszeni po oplaceniu wszystkich rachunkow i dokonaniu wszystkich zakupow. Przewaznie nie zostaje nam nic, wiec nic nie oszczedzamy.

Jezeli natomiast odwrocimy kolejnosc, czyli odlozymy najpierw pewna kwote, to okaze sie, ze damy sobie doskonale rade w ramach pozostalego budzetu. "Pay yourself first" mowi wyswiechtany, ale jakze prawdziwy frazes.

Dollar cost averaging

Wydajac stala kwote miesiecznie korzystamy ze zjawiska zwanego dollar cost averaging (usrednienie kosztow). Polega to na tym, ze kupujemy wiecej udzialow, gdy sa tanie (czy gdy gielda spadla), a mniej udzialow, gdy sa drozsze. Przez to sredni koszt zakupionych udzialow jest nizszy niz srednia udzialow w danym czasie. Stad tez nazwa metody - dollar cost averaging. Ponadto, regularne inwestowanie eliminuje nasza nerwowosc i brak zdecydowania, wywolywane wahaniami rynku. Malo tego, witamy kazdy spadek gieldy z satysfakcja, gdyz wiemy, ze kupujemy wtedy wiecej i duzo taniej.

Dyscyplina

Automatyczne inwestowanie narzuca twarda dyscypline, ktora zmusza nas do trzymania sie ustalonego kursu. Gdyby fundusz nie odciagal nam pieniedzy z banku, my z pewnoscia ciagle zapominalibysmy o tym obowiazku albo zmienilibysmy zdanie z przeroznych powodow.

Wygoda

Po zalozeniu programu nie musisz nic robic. Pieniadze sa pompowane w Twoim imieniu, a Ty nie musisz nawet lizac znaczka. Jezeli Twoja sytuacja sie zmieni, mozesz przerwac czy zmienic program: przeniesc sie do innego funduszu, zwiekszyc lub zmniejszyc deponowana kwote.

Niskie minimum

Prawie polowa najwiekszych towarzystw funduszy powierniczych nie wyznacza zadnego minimalnego konta, a zadeklarowana wplata moze wynosic zaledwie $25. Szczegoly podaje tabela ponizej.

Nawet prestizowe firmy maklerskie, jak Salomon Smith Barney, ktore normalnie stawiaja poprzeczke bardzo wysoko, obnizaja ja prawie do zera dla regularnych inwestorow. Szczegoly moze wyjasnic Pan John Tluczek - nasz rodak pracujacy w tej firmie.

Pomimo oczywistych zalet programow automatycznego inwestowania, korzysta z nich zaledwie okolo 10% posiadaczy funduszy powierniczych. Badz jednym z nich.

AKCJE

Na zebraniu Klubu Inwestora Pan Darek Michalski, dyrektor oddzialu banku inwestycyjnego E dward Jones, pokazal nastepujacy przyklad obrazujacy skutecznosc automatycznego inwestowania.

Poczawszy od stycznia 1980 do stycznia 1999 roku inwestujemy miesiecznie po $100 w akcje General Electric Company i po $100 w Johnson & Johnson. Tabela pokazuje wyciag z konta na poczatku kazdego roku. Na poczatku roku 1999 inwestor uskladal az $583,533! Jezeli przyjmiemy, ze w roku 1999 akcje zwyzkowaly tylko 10%, to otrzymamy dodatkowy przyrost $58,353 do lacznej kwoty $641,886!

Inwestujemy miesiecznie po $100 w akcje General Electric Company i $100 w Johnson & Johnson. Rezultat od stycznia 1980 do stycznia 1999 roku.

Tabela pokazuje wyciag z konta na poczatku kazdego roku.

Lp.

Data

Przyrost stanu konta ($)

Kwota zainwestowana ($)

Laczny stan konta ($)

1

01/31/80

0

200

200

2

01/31/81

489

2,600

3,087

3

01/31/82

1,114

5,000

6,114

4

01/31/83

4,709

7,400

12,109

5

01/31/84

4,355

9,800

14,155

6

01/31/85

6,947

12,200

19,147

7

01/31/86

12,160

14,600

26,760

8

01/31/87

24,685

17,000

41,685

9

01/31/88

23,687

19,400

43,087

10

01/31/89

30,480

21,800

52,280

11

01/31/90

43,754

24,200

67,954

12

01/31/91

61,678

26,600

88,278

13

01/31/92

91,013

29,000

120,013

14

01/31/93

87,978

31,400

119,378

15

01/31/94

104,477

33,800

138,277

16

01/31/95

127,945

36,200

164,145

17

01/31/96

228,857

38,600

267,457

18

01/31/97

307,212

41,000

348,212

19

01/31/98

395,337

43,400

438,747

20

01/31/99

537,773

45,800

583,533

Laczny roczny zwrot od poczatku 1980 roku - 23,5%

Edward Jones ma specjalny program, ktory umozliwia zrealizowanie tej strategii. Oplata od zakupu wynosi tam tylko $5. U typowego maklera nie bylby mozliwy zakup akcji dokladnie za $100, a gdybysmy kupowali po jednej akcji, komisowe byloby niewspolmiernie duze, wynoszace duzy procent ceny zakupu.

Jezeli komus nie odpowiada Johnson & Johnson czy General Electric, nie szkodzi. W Edward Jones mozna inwestowac regularnie w kazda spolke. Zobaczymy za dziesiec lat, jaka fortune zarobi dla cierpliwych Cisco Systems czy Microsoft.

Plany automatycznego inwestowania w najwiekszych towarzystwach funduszy powierniczych

Towarzystwo funduszy powierniczych

Minimalny okresowy depozyt

Minimalny poczatkowy bilans

Kara za niedotrzymanie warunkow

Telefon

AIM

$50

$50

Likwidacja, jezeli bilans ponizej $500 po 6 miesiacach

800/347-4246

Alliance

$25

$25 na fundusz

Likwidacja, jezeli stan konta ponizej $250

800/221-5672

American

$50

0

Nie ma

800/421-0180

American Century

$50

Zalezy od funduszu

Likwidacja, jezeli stan konta ponizej $2,500

800/345-2021

American Express

$100

$100

Nie ma

800/328-8300

Dreyfus

$100

0

Nie ma

800/373-9387

Fidelity

$100

$2,500

$12 na rok, jezeli stan konta ponizej $2,500

800/544-8888

Franklin Templeton

$50

$50

Nie ma

800/342-5236

Janus

$100

$500 na fundusz

Nie ma

800/525-3713

Kemper

$50

0

Nie ma

800/621-1048

Merrill Lynch

$50

$100

Nie ma

800/637-3863

MFS

$50

0

Likwidacja, jezeli stan konta ponizej $1,000

800/225-2606

Morgan Stanley DW

$100

0

Nie ma

800/869-6397

Oppenheimer

$25

$25

Nie ma

800/525-7048

Pimco

$50

$1,000 na fundusz

$4 kwartalnie, jezeli stan konta ponizej $1,000

800/628-1237

Price

$50

0

Nie ma

800/623-8560

Putnam

$25

0

Nie ma

800/225-1581

Smith Barney

$25

0

Nie ma

800/451-2010

Van Kampen

$25

0

Nie ma

800/341-2911

Vanguard

$50

Zalezy od funduszu

$10 rocznie, jezeli stan konta ponizej $3,000

800/523-1154

Direct Stock Purchase Plan

Nie kazdy wie, ze akcje mozna kupowac nie tylko za posrednictwem maklera, lecz rowniez bezposrednio od spolek, ale pod warunkiem ze maja one Direct Purchase Plan (w skrocie DPP).

Bezposredni zakup ma nastepujace zalety:

  • niska oplata za zalozenie konta i zakup poczatkowego pakietu akcji,
  • mozliwosc zakupu akcji juz za niewielkie kwoty (np. $350 w przypadku firmy Merck),
  • mozliwosc zakupu ulamkowych udzialow,
  • program automatycznego inwestowania, gdzie firma bedzie potracac uzgodniona kwote z naszego konta w banku,
  • wiekszosc spolek dopuszcza cudzoziemcow do uczestnictwa w programie.

Do nielicznych wad naleza: niemoznosc czestego obracania akcjami i komisowe (umiarkowane) przy sprzedazy.

Programy bezposredniego inwestowania najwiekszych spolek

Opis

IBM

Merck

General Electric

Pfizer

Wal-Mart

Minimalny poczatkowy wklad

$500

$350

$250

$500

$250

Automatyczne wplaty, przy ktorych wymog minimalnego wkladu jest zniesiony

10 wplat po $50

7 po $50

-

-

10 wplat po $25

Oplata za zalozenie konta

$15

$10

$7.50

-

$20

Minimalna wplata

$50

$50

$10

$50

$50

Oplata za automatyczna wplate

$1

$2

$1

-

$1

Oplata za dodatkowa wplate

$5

$5

$3

-

Rozna

Komisowe przy zakupach za 1 udzial

Nie ma

$0.01

Rozne

Nie ma

$0.10

Oplata za sprzedaz udzialow

$15

$5

$10

$15

$20

Komisowe przy sprzedazy

$0.10

$0.01

Rozne

$0.12

$0.10

Program dostepny dla cudzoziemcow?

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Program moze byc kontem IRA?

Nie

Nie

Nie

Nie

Tak

Dividend Reinvestment Program

Dividend Reinvestment Programs (w skrocie DRIPs) pozwalaja udzialowcom na zakup dodatkowych udzialow za otrzymane dywidendy. Niestety, obecnie spolki placa bardzo niewielkie dywidendy - srednio ok. 1.5%, a stopa dywidendy w granicach 3% jest uwazana za bardzo wysoka.

Progam SRIP jest czesto laczony z programem bezposredniego zakupu.

Pomoc na sieci

DRIP Advisor (www.dripadvisor.com) ma kompletna liste spolek, ktore oferuja DRIP i DSPs. Mozna tam tez dowiedziec sie, jak skomponowac "bezposredni" portfel.

Netstock Direct (www.netstockdirect.com) udostepnia informacje o bezposrednim inwestowaniu w akcje setek spolek. Z pomoca przeszukiwarki mozna wyluskac interesujace nas programy bezposredniego inwestowania.

Przy okazji wykonywania mniejszych lub wiekszych zabiegow chirurgicznych wlasciciele zwierzat czesto wyrazaja obawy czy nie beda one bolesne dla ich pupilow. Drog i metod usmierzania bolu (analgezji) lub calkowitej ich eliminacji (anestezji) jest wiele, jeszcze wiecej jest srodkow farmakologicznych (analgetykow czy anestetykow) sluzacych tym celom. Kombinacja wspolczesnych metod i uzywanych obecnie srodkow farmakologicznych daje nam calkowita pewnosc, ze bodzce bolowe nigdy nie dotra do osrodkowego ukladu nerwowego ( OUN) zwierzecia. Nalezy wiedziec, ze raz zaistniale, nawet najmniejsze bodzce bolowe "uwrazliwiaja" OUN na bol, a percepcja jego staje sie ukierunkowana nie tylko na miejsca, gdzie powstaly one pierwotnie.

U poczatkow zjawisk powstawania bolu leza nie tylko procesy mechanicznego pobudzania receptorow nerwowych, ale takze bezposrednie mikrohormonalne oddzialywanie mediatorow zapalnych uwalnianych podczas zabiegu operacyjnego na receptory bolowe, osrodki w rdzeniu kregowym czy osrodki w mozgu zwierzecia. Dlatego nowoczesna analgezja, neuroleptoanalgezja czy anestezja poza calkowitym eliminowaniem bolu, ma takze na celu maksymalne obnizenie stresu tkankowego i systemowego zwiazanego z zabiegiem chirurgicznym (skracajac tym samym okres rekonwalescencji).

Poniewaz bodzce bolowe stanowia impulsy najsilniejsze stresujace tkanki, organy i psychike zwierzat oraz skutecznie prowokuja nasze czworonogi do uzycia zebow czy pazurow, w interesie calego personelu weterynaryjnego lezy, aby jakikolwiek stres zwiazany z zabiegiem chirurgicznym byl skrajnie zredukowany. Maksymalne wyhamowanie wszystkich niepozadanych fizjologicznych odruchow u zwierzat podczas zabiegu, odruchow pola operacyjnego i stresu operacyjnego za pomoca wielu roznorodnych srodkow farmakologicznych i metod anestezyjnych jest juz od wielu lat standardem w chirurgii weterynaryjnej. Wlasciwie rozumiana anestezja to nie tylko kontrolowanie bolu czy odruchow fizjologicznych podczas zabiegu, ale takze kontrolowanie stresu i prawidlowej pracy wielu organow: pluc, serca, nerek czy watroby. Ta wielostronnosc dzialan w anestezji od lat jest koniecznoscia ze wzgledu na oczekiwania i przyzwyczajenia wlascicieli do stuprocentowej skutecznosci zabiegow i ich bezpieczenstwie dla zwierzat. Do najczesciej spotykanych w anestezjologii weterynaryjnej problemow naleza: umiejetnosci postepowania z roznymi gatunkami zwierzat, czasami znacznie oddalonymi taksonomicznie (anestezja u ptakow, gadow, plazow itd.), wlasciwe podejscie do zwierzat w wieku geriatrycznym, u ktorych coraz czesciej przeprowadza sie zabiegi chirurgiczne, a sam zabieg anestezji musi byc modyfikowany ze wzgledu na mozliwosc interakcji lekowych (np. anestetyki a leki stosowane w schorzeniach neurologicznych czy hormonalnych) czy mozliwe potegujace sie efekty uboczne przewodu pokarmowego i nerek w przypadkach zwiazanych z synergistycznym dzialaniem analgetykow anestezyjnych i uzywanych przeciwreumatycznych NSAID"s.

Na zjawiska powstawania bolu tzw. nocicepcji skladaja sie trzy nastepujace po sobie procesy: transdukcji (wzbudzania) bodzcow bolowych, transmisji informacji bolowej w nerwach obwodowych i modulacji tych sygnalow w rdzeniu kregowym, po ktorych to zjawiskach docieraja one ostatecznie do mozgu. Kiedy mowi sie o analgezji u zwierzat zwykle ma sie na mysli wszystko to co powinno byc zrobione na kazdym z tych trzech wymienionych poziomow, aby zadna informacja o bolu nie stymulowala mozgu.

Caly szereg substancji przeciwbolowych moze hamowac procesy transdukcji. Na tym etapie podawanie niesterydowych lekow przeciwzapalnych ( NSAID"s) hamujacych uwalnianie mediatorow zapalnych i bolowych (prostaglandyn) czy aplikowanie lokalnie dzialajacych anestetykow infiltrujacych operowana tkanke, skutecznie blokuje pobudzanie receptorow bolowych i transmisje informacji bolowej w najdrobniejszych wiazkach nerwowych.

Blokady nerwow obwodowych w wielu przypadkach pozostaja wciaz dobra metoda eliminowania bolu poprzez zahamowanie transmisji informacji bolowej w obwodowym ukladzie nerwowym.

Podawanie opiatow czy alfaagonistow - antagonistow najskuteczniej potrafi blokowac informacje bolowa na etapie trzecim modulowania jej w rdzeniu kregowym. Uzywanie lekow przeciwzapalnych z grupy NSAID"s czy innych nowoczesnych analgetykow przed zabiegiem operacyjnym jest jak najbardziej zasadne i czesto stanowi klucz do dobrej i skutecznej anestezji.

W anestezji u zwierzat wyroznia sie zwykle trzy etapy: farmakologicznego przygotowania do narkozy czyli tzw. premedykacji, wstepnego przygotowania do ogolnej anestezji tzw. indukcji i anestezji (narkozy) ogolnej. Te kolejne nastepujace po sobie etapy sa standardowym postepowaniem anestezjologicznym w chirurgii weterynaryjnej i dotycza znacznej ilosci przypadkow operowanych zwierzat.

Premedykacja polega na podaniu srodkow uspokajajacych, srodkow przeciwbolowych i srodkow hamujacych dzialanie ukladu przywspolczulnego (zablokowanie tego ukladu zmniejsza aktywnosc przewodu pokarmowego). Coraz czesciej na tym etapie nowoczesne analgetyki wypieraja w uzyciu srodki uspokajajace, ktore czesto moga potegowac depresyjnie dzialanie ich na osrodki oddechowe w czasie anestezji.

Indukcja jako etap drugi w anestezji poza ogolnie znieczulajacym dzialaniem i wywolywaniem tzw. stanu katalepsji z gleboka analgezja ma na celu wyhamowanie wielu odruchow m. in. polykania, aby umozliwic wprowadzenie do drog oddechowych rurki intubacyjnej.

Kolejnym etapem jest z reguly ogolna anestezja wziewna, podczas ktorej srodki anestezyjne z aparatury anestezyjnej poprzez rurke intubacyjna wprowadzane sa do drog oddechowych, aby nastepnie byc transportowane przez krew do mozgu, wylaczajac w nim osrodki swiadomosci zwierzecia.

W zaleznosci od wieku zwierzecia, gatunku czy kondycji czesto modyfikuje sie postepowanie anestezjologiczne, wybierajac metody i srodki najbezpieczniejsze. Odpowiedni dobor srodkow anestezyjnych i wlasciwe ich dawkowanie w znakomity sposob moze zmniejszyc stres operacyjny i pozwala skutecznie kontrolowac prace serca i drog oddechowych. Specjalnej troski i postepowania anestezjologicznego wymagaja zwierzeta w wieku geriatrycznym, u ktorych obnizony poziom metabolizmu, zredukowane zapotrzebowanie na tlen, obnizona sprawnosc OUN czy przewodu pokarmowego (zredukowane slinienie i motoryka) oraz zaawansowane zmiany atroficzne sa wskazaniem do zmniejszonego dawkowania anestetykow. Nizsze dawki sa rownie skuteczne, a przy okazji nie obciazaja niepotrzebnie watroby, nerek czy serca. U zwierzat w wieku geriatrycznym do coraz wiekszej rangi urastaja problemy ewentualnych interakcji lekowych - uzywanie wielu specyfikow wieku geriatrycznego ma istotne znaczenie w ewentualnej bezpiecznej anestezji. Zwykle wymagala ona wielu zmian, a nierzadko dodatkowych testow laboratoryjnych.

Na ostateczny sukces zabiegu operacyjnego poza calym wyrafinowanym postepowaniem anestezjologicznym sklada sie rowniez analgezja pooperacyjna, czyli uwalnianie zwierzat od bolow pooperacyjnych przez stosowanie nowoczesnych srodkow przeciwbolowych. Najbardziej bolesnym okresem pooperacyjnym sa pierwsze 24 - 72 godziny. Z doswiadczen klinicznych wynika, ze podawanie srodkow przeciwbolowych w tym okresie jest niezbednym warunkiem szybkiego powrotu zwierzecia do normalnej kondycji. Szczegolnie koty ze wzgledu na swoj metabolizm i niechec w manifestowaniu objawow bolowych sa znakomitym przykladem na to, ze profilaktyczna analgezja pooperacyjna czy tzw. prewencja przeciwbolowa badz tez analgezja uzupelniajaca jast niezmiernie waznym postepowaniem konczacym zabieg operacyjny.

Takim dobitnym przykladem koniecznosci stosowania analgetykow jest kocia onychektomia czyli zabieg usuniecia pazurow. Bardzo silne unerwienie i unaczynienie okolicy pazurow niezaleznie od stosowanej techniki operacyjnej (skalpel czy laser) i wieku zwierzecia (mlode koty znosza ten zabieg znacznie lepiej) jest oczywistym wskazaniem, ze pooperacyjne stosowanie analgetykow ma jak najglebszy sens zapobiegajac wielu powiklaniom czy uwalniajac zwierze od niepotrzebnych cierpien. Wszyscy przyzwyczajeni jestesmy do uzywania wielu lekow z grupy NSAID"s u zwierzat na przyklad cierpiacych na zmiany reumatyczne, ale czy rownie czesto zdajemy sprawc z tego, ze ostre lub przewlekle, wisceralne czy somatyczne bole mogace wystepowac jako bole pooperacyjne, musza byc rownie nalezycie kontrolowane. W bardzo wielu przypadkach obawy wlascicieli czworonogow raczej powinny byc skierowane na ten ostatni okres rekonwalescencji, w ktorym poza komfortowa opieka, koniecznoscia jest podawanie srodkow przeciwbolowych.

Rezultatem lekcewazenia kontroli przeciwbolowej po zabiegach operacyjnych sa zwykle zbedne cierpienia zadawane zwierzetom oraz caly szereg mozliwych objawow ubocznych jak gubienie wagi, opoznione gojenie sie ran, spadek ogolnej kondycji z wieloma innymi mozliwymi powiklaniami metabolicznymi.

We wczesniejszych wydaniach "Monitora" pisalem o patogenezie, objawach i diagnostyce miazdzycy. Dzisiaj chcialbym przyblizyc Panstwu temat zapobiegania miazdzycy.

W ubieglym roku w najbardziej rozwinietych krajach Europy zostaly przeprowadzone badania na temat profilaktyki miazdzycy. Badaniom poddano ponad piec tysiecy mieszkancow Szwajcarii, Francji, Wielkiej Brytanii i Niemiec, ktorzy juz wykazywali objawy choroby niedokrwiennej serca, badz tez juz byli po zawalach. Wyniki tych badan byly szokujace. Pomimo calej wiedzy medycznej dostepnej w tych krajach, jak tez pomimo osobistego doswiadczenia choroby na wlasnym organizmie, ci ludzie nie zrobili praktycznie nic aby zahamowac postep miazdzycy i zmniejszyc czynniki ryzyka. Odpowiedz dlaczego tak sie dzieje pozostawiam Panstwu, gdyz kazde wytlumaczenie byloby dobre, a koncowy wynik bylby taki sam. Ten artykul pisze jako lekarz niejako z obowiazku, gdyz jest to praktycznie artykul zamykajacy temat miazdzycy, a pisze go dla tych, ktorym byc moze sie jeszcze chce zahamowac postepy choroby, ktorzy wiedza wszystko na ten temat, ale nie robia nic aby zmienic swoja sytuacje zdrowotna. W Stanach Zjednoczonych co roku lekarze wypisuja dwa miliardy recept z ktorych tylko okolo piecdziesiat procent lekow jest wykupywana i pobierana w sposob prawidlowy. Jeszcze gorzej wyglada sprawa zalecen dietetycznych i zmian nawykow.

Ponad 1.1 miliona ludzi w Stanach doswiadczy zawalu w tym roku, okolo jedna trzecia z nich umrze, a ci, ktorzy przezyja beda miec duza szanse na rozwoj niewydolnosci miesnia sercowego, choroby zagrazajacej zdrowiu i zyciu. Juz w tej chwili w Stanach zyje 4.6 miliona ludzi z niewydolnoscia miesnia sercowego, wielu z nich jest inwalidami majacymi klopoty z wykonywaniem podstawowych czynnosci dnia codziennego.

Zasada, ze latwiej zapobiegac niz leczyc traci swoje znaczenie, jezeli bierze sie pod uwage badania epidemiologiczne. Lekarz czesto staje sie dostarczycielem pigulek na cos o czym pacjent za bardzo nie chce wiedziec i czeste sa przypadki, ze do praktyki przychodza pacjenci bioracy przez kilka lat te same leki, a za bardzo nie wiedza na co choruja, jeszcze czesciej nie znaja ich nazw. Artykul niniejszy adresuje do tych kilku osob, ktorzy sie odwaza i zdecyduja sie w koncu na zmiane swojej postawy.

W granicach mozliwosci natychmiastowej zmiany pozostaje obnizenie poziomu zlego cholesterolu, rzucenie palenia, kontrolowanie cisnienia krwi, zdrowe odzywianie sie, a takze rozpoczecie cwiczen. Do wprowadzenia powyzszych zmian nie potrzebujecie Panstwo lekarza i nie musicie z tym czekac do jutra. Z badan nad przeszczepami serca pochodzacymi od nastolatkow, jak tez i z badan ofiar wypadkow wynika, ze co najmniej co szosty nastolatek ma znaczace zmiany w tetnicach wiencowych serca. Wprowadzajac zmiany dla siebie wprowadzajcie te zmiany dla swoich dzieci. Czym skorupka… itd.

Pilnujcie swoja wage.

W tej chwili w Stanach jest 63% mezczyzn i 55% kobiet z nadwaga i otylych. Otylosc jest waznym czynnikiem w rozwoju miazdzycy, nadmiernego poziomu cholesterolu we krwi, nadcisnienia i cukrzycy. Zmniejszenie wagi o 20 funtow zmniejsza cisnienie kwi o okolo 7-8 milimetrow slupa rteci i przyczynia sie do lepszej kontroli cukru we krwi. Otylosc najczesciej zaczyna sie w dziecinstwie i rola rodzicow w zadbaniu o wage dziecka jest ogromna. Otylosc u nastolatkow przybrala forme epidemii w Stanach. Dlatego istnieje tak wielka potrzeba prowadzenia badan na temat zdrowego odzywiania sie i relacji diety w stosunku do zdrowia. To co jedli nasi dziadkowie nie musi byc takie zle, ale pamietajmy, ze oni wszyscy urodzili sie w erze bezantybiotykowej, kiedy naturalna selekcja zbierala duze zniwo w formie zgonow noworodkow. Czesto przezywaly tylko najsilniejsze jednostki, i to ze nasi dziadkowie zyli dlugo, nie musi odnosic sie do nas.

Wspolczesnie prowadzone badania medyczne wskazuja wyraznie metody postepowania prowadzace do zwiekszenia naszych szans na dluzsze i zdrowsze zycie. Zaleca sie spozywanie warzyw, owocow, produktow zbozowych, szczegolnie platkow owsianych, w ilosci okolo 55-60% naszego dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Pozywienie bogate we wloknik obniza poziom calkowitego, jak tez i zlego cholesterolu. Owoce i warzywa sa rowniez doskonalym zrodlem srodkow antyutleniajacych takich jak witaminy E, C, A. Teoria wolnych rodnikow i ich wplywu na rozwoj chorob i postep miazdzycy dala poczatek badaniom nad wplywem srodkow antyutleniajacych na neutralizacje wolnych rodnikow. Srodki antyutleniajace znajduja sie w najwiekszym stezeniu w cebuli, jablkach, czosnku, w jagodach i owocach cytrusowych. Dieta oparta na produktach roslinnych jest uwazana w tej chwili za najbardziej optymalna diete przy utrzymaniu dlugowiecznosci i dobrego stanu zdrowia. Pamietajmy, ze Adam i Ewa zostali wypedzeni z Raju za jedzenie jablek i nie ma wzmianek o tym aby zabijali i zjadali Rajskie zwierzeta, tak ze nasi przodkowie byli raczej jaroszami, a nie zwierzetami miesozernymi tak jak produkty pochodzenia roslinnego nie sa pozywieniem niewolnikow. Po wyjsciu z Raju trzeba bylo szybko biegac, aby zlapac troche miesa, a jezeli sie biegalo wolno, to sie bylo zjadanym. Nawet w swiecie zwierzat nie ma zaleznosci pomiedzy miesozernoscia a dlugoscia zycia.

Pokarmy z duza zawartoscia potasu rowniez przynosza duzo korzysci. Potas jest odpowiedzialny za prace miesni, przewodnictwo nerwowe, regulacje skurczy miesnia sercowego i obnizanie cisnienia krwi. Wieksze stezenie potasu znajduje sie w mleku, produktach mlecznych, bananach. Alkohol, kawa, cukier, niektore leki moczopedne obnizaja zasoby potasu. Spozywanie kwasu foliowego (lisciowego) znajdujacego sie w lisciach warzyw obniza poziom homocysteiny, aminokwasu odpowiedzialnego za rozwoj miazdzycy u 20-40% chorych na miazdzyce. Rowniez witaminy B6 i B12 obnizaja poziom homocysteiny. Dobrym zrodlem tych witamin sa watroba, kielki zboz, drozdze, zoltko jajek, buraki, chleb razowy, owoce i soki cytrusowe. Od stycznia 1998 dodaje sie do maki uzywanej do wypieku chleba w Stanach kwasu foliowego. Dodanie kwasu foliowego do maki zmniejszylo ryzyko zachorowania na choroby serca i niektore choroby wrodzone (rozszczep rdzenia kregowego) w calych Stanach. Zaleca sie ograniczone spozywanie tluszczy, szczegolnie tych pochodzenia zwierzecego. Zaleca sie spozywanie wielonienasyconych tluszczy pochodzenia roslinnego ( omega-6) i pochodzenia rybnego, (losos, sledz, makrela, halibut, bass, tunczyk, fladra), ( omega-3). Duze ilosci dlugolancuchowego wielonienasyconego kwasu tluszczowego omega-3 znajduja sie w algach, skladniku planktonu oceanicznego. Kwasy tluszczowe omega-3 obnizaja tluszcze krwi (szczegolnie trojglicerydy), obnizaja krzepliwosc krwi, maja efekt przeciwzapalny, i wykazuja dzialanie przeciwarytmiczne.

Zaleca sie zastepowanie tluszczy roslinnych olejem z oliwek. Jest to jedyny olej roslinny do produkcji ktorego nie uzywa sie procesow chemicznych. Olej z oliwek jest rowniez bogaty w witamine E, beta-karoten (prekursor witaminy A), tyrosol. Trzeba pamietac, zeby nawet olej z oliwek stosowac z umiarem.

Sterole roslinne znajdujace sie w kukurudzy, olejach roslinnych, ryzu czy zbozach obnizaja poziom zlego cholesterolu ( LDL) poprzez zmniejszenie wchlaniania cholesterolu z przewodu pokarmowego. Zaczyna sie produkowanie masel (spread) opartych na bazie steroli.

Duze zainteresowanie otacza soje i produkty sojowe, a to za sprawa obnizania calkowitego, jak tez i zlego cholesterolu. Soja wywiera tez bezposredni wplyw na sciane naczyn krwionosnych doprowadzajac do opoznienia powstawania miazdzycy. Zaleca sie spozywanie 25 gramow bialka sojowego na dzien. Zaleca sie picie soku z czerwonych winogron, ktorych polifenole i flawonoidy maja kilkaset razy silniejsze wlasciwosci przeciwutleniajace anizeli witamina E. Skladniki te posiadaja rowniez wlasciwosci przeciwagregacyjne na plytki krwi, a tym samym zapobiegaja lub opozniaja powstawanie skrzepow krwi. Wczesne wyniki badan wykazuja ze picie jednej szklanki soku winogronowego na dzien moze miec podobny efekt jak branie jednej tabletki aspiryny. Wiekszosc z powyzej podanych zwiazkow mozna juz dzisiaj znalezc na polkach sklepow ze zdrowa zywnoscia jako oczyszczone produkty chemiczne. Niektore z nich trzeba uzywac w stanie koncentratow, gdyz czasami stezenie srodkow aktywnych jest tak znikome, ze trzeba zjesc kilka lub nawet kilkadziesiat kilogramow roslin, aby dostarczyc naszemu ustrojowi wymaganych ilosci.

Zwiekszone spozycie produktow spozywczych pochodzenia zwierzecego jest zwiazane ze zwiekszona czestotliwoscia zachorowan na choroby serca (badania na czerwono miesnej bogato bialkowej diecie amerykanskiej z 1959). W przyszlym stuleciu doczekamy sie terapii genetycznych, ktore beda zapobiegac rozwojowi miazdzycy poprzez zmiany we wlasciwosciach srodblonka naczyn krwionosnych. Mam nadzieje, ze wszyscy w komplecie doczekamy tej chwili. Poki co, starajmy sie zachowac umiar i zdrowy rozsadek. Przypuszczam, ze najwieksze znaczenie w tej chwili mialoby wykrzesanie z nas tej iskry, aby nam sie chcialo chciec. Najwazniejszy jest pierwszy krok. Zrob dzisiaj to co masz zrobic jutro. Zjedz jutro to co masz zjesc dzisiaj. Rzuc palenie, schudnij, ruszaj sie, zadbaj o siebie.

Zaznaczam, ze artykul ten w zaden sposob nie jest finansowany przez lobby uprawiaczy roslin i ze nie mam nic przeciwko jedzeniu miesa, ktore sam osobiscie lubie.

Doktor medycyny Błażej Łojewski, M.D. 

(Blazej Lojewski)

Federalny pracodawca broni interesow Ameryki i Amerykanow na swiecie, zajmuje sie egzekwowaniem przepisow prawa chroniacego zdrowie i prawa mieszkancow Stanow Zjednoczonych u siebie w domu. Prowadzi instytucje zajmujace sie przepowiadaniem pogody, ostrzegajace przed trzesieniami ziemi, transportem, kontrola zywnosci, udzielaniem pozyczek pod budowe domow i wieloma innymi sprawami.

Wujek Sam zatrudnia wylacznie osoby posiadajace amerykanskie obywatelstwo. Na jego liscie plac znalezc mozna prezydenta USA, astronaute, straznika ochrony przyrody parku Yellowstone i 3 miliony innych pracownikow. Lista zawodow, ktorych przedstawicieli mozemy spotkac w urzedach federalnych obejmuje 900 pozycji. Okolo 40% z zatrudnionych przez Wujka Sama pracownikow posiada dyplom ukonczenia wyzszej uczelni - co oznacza, ze 60% z nich stawia sie nizsze wymagania przy rekrutacji, czasem wystarczy swiadectwo ukonczenia szkoly sredniej, a niekiedy - tylko posiadane doswiadczenie zawodowe.

Federalne stanowiska pracy zostaly stworzone w kazdym wiekszym amerykanskim miescie, a rowniez w 200 krajach swiata. Najwiecej federalnych pracownikow mieszka w Kalifornii (294,507 etatow), najmniej w stanie Vermont (5,706 etatow). Poniewaz dotychczasowi pracownicy odchodza na emerytury, albo do innych zajec - federalny pracodawca zatrudnia kazdego roku okolo 300 tysiecy nowych osob.

Najwieksza grupe profesjonalistow zatrudnionych przez agencje rzadu federalnego stanowia specjalisci komputerowi, ich grupa liczy 56 tysiecy osob, przewaznie programistow oraz specjalistow od tworzenia sieci komputerowych i zarzadzania nimi.

Prawie 75% zatrudnionych przez rzad federalny pracownikow medycznych znajduje zajecie w Department of Veteran Affairs, pod ktorego zarzadem znajduja sie 172 szpitale, 233 przychodnie medyczne i 120 domow spokojnej starosci. Agencja zatrudnia 15 tysiecy nowych pracownikow rocznie.

Prowadzac rekrutacje, federalny pracodawca bierze pod uwage wiele roznych czynnikow, ktorych zwykle nie stosuja prywatne firmy. W dobieraniu pracownikow stworzono preferencje dla mniejszosci, grup etnicznych, inwalidow. Mozaika kolorow skory w urzedach federalnych powinna odpowiadac stosunkom rasowym w amerykanskim spoleczenstwie. Mozna te zabiegi okreslic mianem zonglerki rasami, ale maja spelniac wazna role, zapobiegaja dyskryminacji ludzi o okreslonym kolorze skory.

Od czasu kiedy rzad federalny zaczal korzystac z Internetu, procedura poszukiwania pracy federalnej ulegla znacznemu uproszczeniu. Sklada sie z trzech podstawowych etapow:

1. Zaczynamy od znalezienia interesujacej nas oferty pracy w bazie danych USAJOBS prowadzonej przez Office of Personal Management - agencji federalnej zajmujacej sie rekrutacja pracownikow dla Wujka Sama. Bank danych zwany USAJOBS aktualizowany jest codziennie, mozna go przeszukiwac przy pomocy komputera albo telefonu. Wejscie do USAJOBS znajduje sie pod adresem internetowym www.usajobs.opm.gov oraz pod numerem telefonu 912/757-3000.

2. Nastepnie nalezy poprosic o przeslanie kopii oficjalnego zawiadomienia o rekrutacji na okreslone stanowisko pracy (vacancy announcement). Jest to bardzo wazne zrodlo informacji o wymaganiach stawianych kandydatom, o proponowanych warunkach pracy i placy.

3. Zglaszajacy swoja kandydature na stanowisko federalne postepuje zgodnie z instrukcja zamieszczona na ulotce zawiadomienia o rekrutacji.

Zwykle wystarcza przeslac podanie wraz z resume, ale czasem okresla sie inne procedury. Jezeli, kandydat nie zastosuje sie do nich, jego podanie zostanie automatycznie odrzucone. Bardzo czesto do podan o zatrudnienie nalezy dolaczyc wypelniony kwestionariusz Optional Application for Federal Employment ( OF - 612).

Kiedy przeszukiwalem baze danych USAJOBS 13 maja 1999 roku znalazlem informacje o 7,500 wolnych etatach w instytucjach federalnych. W samym stanie Nowy Jork znalazlem ogloszenia o 152 wolnych etatach dla osob posiadajacych co najwyzej swiadectwo ukonczenia high school.

Rekrutacja w agencjach federalnych trwa o wiele dluzej niz w prywatnych firmach. Trzy, czteromiesieczne oczekiwanie na odpowiedz po wyslaniu zgloszenia nie jest czyms niezwyklym. Nie zniechecajmy sie zatem, kiedy list z odpowiedzia od Wujka Sama nie nadchodzi przez dlugi czas.

Office of Personal Management organizuje czesto regionalne targi pracy. O miejscu i czasie organizacji tych przetargow dowiedziec sie mozna pod numerem telefonu: 202/606-2700.

Artykuł przedrukowano za zgodą Polskiego Poradnika "Sukces" 255 Park Lane; Douglaston, NY 11363 Tel. (718) 224-3492

1. Aplikacja o nowa zielona karte (Formularz I-90).

Aplikacja taka powinna byc skladana w nastepujacych przypadkach:

a. jesli imigrant nigdy nie otrzymal "zielonej karty", mimo iz przyznano mu staly pobyt;

b. jesli "zielona karta" zostala zgubiona, ukradziona lub zniszczona;

c. jesli informacje na "zielonej karcie" sa nieprawidlowe (na przyklad zle napisane imie lub nazwisko lub data urodzenia) albo jesli nastapily zmiany od wydania karty (na przyklad w przypadku zmiany nazwiska poprzez slub lub rozwod);

d. rezydent skonczyl 14 lat i musi starac sie o nowa "zielona karte" oraz zlozyc odciski palcow (poniewaz gdy otrzymal "zielona karte" jako dziecko ponizej 14-tego roku zycia nie trzeba bylo skladac odciskow palcow);

e. konczy sie data waznosci "zielonej karty" (expiration date);

f. rezydent posiada stara wersje "zielonej karty".

Ponizej chcialabym opisac kazda z wymienionych sytuacji.

Ad a. Imigrant nigdy nie otrzymal zielonej karty.

W momencie interview na "zielona karte" Biuro Imigracyjne ( INS) wypelnia formularz I-89, na ktory imigrant nanosi swoj podpis i odcisk palca wskazujacego. Dokument ten zostaje potem przekazany do jednego z regionalnych przedstawicielstw INS. W przypadku Chicago jest to centrum w Nebrasce. Jesli ktos czeka juz bardzo dlugo na "zielona karte", na przyklad ponad rok, warto jest dowiedziec sie w Nebrasce czy dokumenty dotarly tam z Chicago. Jesli nie, to trzeba bedzie zlozyc aplikacje o nowa "zielona karte". Formularz I-90 sklada sie z dwoma zdjeciami. W tym wypadku nie trzeba regulowac zadnych oplat.

Ad b. Jesli "zielona karta" zostala skradziona, zniszczona lub zgubiona.

Imigrant musi starac sie o nowa "zielona karte". I w tym przypadku sklada sie formularz I-90, dwa zdjecia, lecz tym razem placi sie rowniez oplate $110 ( money order lub cashier"s check wypisane na " INS").

Jesli zielona karta zostala zgubiona lub ukradziona za granica, to imigrant powinien natychmiast stawic sie do najblizszego konsulatu USA. Konsulat albo kaze wypelnic formularz I-90 i przekaze go do INS, albo wyda rezydentowi list przewozowy, ktory zapewni rezydentowi wjazd do USA. W takim przypadku zaraz po wjezdzie rezydent powinien natychmiast zlozyc formularz I-90 w najblizszym biurze INS.

Ad c. Jesli informacje na "zielonej karcie" sa niewlasciwe.

W dwoch przypadkach "zielone karty" musza byc wymienione: 1. jesli INS zamiescilo bledne informacje, na przyklad bledna date urodzenia, bledny numer A, blednie napisane imie lub nazwisko, lub 2. jesli nazwisko rezydenta zmienilo sie od czasu wydania "zielonej karty" na przyklad przez slub lub rozwod. Oplate $110 trzeba dostarczyc tylko jesli zmiana nastapila juz po wydaniu "zielonej karty". Jesli to INS zrobilo blad na "zielonej karcie", aplikacja skladana jest bez oplaty.

Ad d. Jesli rezydent konczy 14 lat.

Rezydent, ktory konczy 14 lat musi na 30 dni przed swoimi 14 urodzinami zlozyc dokumenty na nowa "zielona karte". Jesli rezydent jest za granica w momencie gdy konczy 14 lat, to musi wjechac na starej karcie i w ciagu 30 dni od wjazdu powinien zlozyc formularz I-90 o nowa "zielona karte". Wiele osob nie wie o koniecznosci wymiany "zielonej karty" dla 14-latkow. Czasem mijaja lata zanim rezydent zorientuje sie, ze powinien byl zmienic "zielona karte". Nalezy wtedy natychmiast zlozyc dokument I-90. Mimo, ze minelo kilka lat, INS przyjmie formularz i wyda nowa "zielona karte". Bardzo czesto rezydenci dowiaduja sie o koniecznosci zmiany "zielonej karty" kiedy jako juz dorosli wjezdzaja na stara "zielona karte", ktora jest im odebrana na lotnisku i zostaja poinformowani, ze musza wyrobic nowa. Poniewaz dzieciom przed 14 rokiem zycia nie sprawdza sie odciskow palcow, po skonczeniu 14 lat i przy zlozeniu formularza I-90 nalezy dolaczyc nie tylko dwa zdjecia, lecz rowniez odciski palcow. INS przekaze je do FBI, aby sprawdzic kryminalny rekord rezydenta.

Ad e. Jesli rezydent posiada stara wersje "zielonej karty".

Wszystkie stare wersje "zielonych kart", z oznakowaniem I-151, AR-3 lub AR-103 skonczyly swoja waznosc 20 marca 1996 roku i powinny byc natychmiast wymienione na nowa karte. Karty te nie maja wprawdzie daty waznosci, ale wycofane zostaly juz z obiegu i musza byc wymienione. Posiadanie starej wersji "zielonej karty" moze powodowac pewne utrudnienia. Po pierwsze, pracodawcy nie moga uznac starych wersji "zielonych kart" jako dowod pozwolenia na prace, wiec posiadacze starych wersji "zielonych kart" moga miec problemy ze zmiana pracy. INS nie uzna starych wersji "zielonych kart" jako dowodu na pobyt staly w przypadku sponsorowania przez rodzine i kaze wymienic "zielona karte" na nowa. W przypadku starania sie o obywatelstwo natomiast, nawet stare wersje "zielonych kart" sa uznawane przez INS jako dowod na pobyt staly, i mozna ubiegac sie o obywatelstwo bez ich wymiany. Stare wersje "zielonych kart" beda rowniez powodowac problemy w przypadku powrotu z podrozy poza USA.

Ad f. Jesli "zielona karta" ma date waznosci, ktora wkrotce sie konczy.

W tej sytuacji petycja musi zawierac dwa zdjecia i oplate $110.

UWAGA: w kazdym z wyzej wymienionych przypadkow wydawana jest nowa "zielona karta". Osoby te pozostaja oczywiscie rezydentami, czy maja nowa "zielona karte", czy nie. Status rezydenta nie przedawnia sie. Przedawnia sie tylko dokument. Przedawnienie dokumentu nie powoduje utraty statusu rezydenta USA, lecz moze powodowac problemy przy podrozowaniu lub w pracy.

Procedura

Procedura skladania aplikacji o nowa "zielona karte" jest w zasadzie podobna we wszystkich przypadkach. Jak odnotowalam wyzej, niektore z przypadkow wymagaja zlozenia oplaty $110, niektore nie. Prosze uwaznie przestudiowac kazda z wersji.

Formularz I-90 sklada sie wraz z dwoma zdjeciami (takimi jak na "zielona karte"), oplata $110 (jesli jest wymagana) i kopia starej zielonej karty (jesli jest to mozliwe). W przypadku dzieci konczacych 14 lat, trzeba rowniez zlozyc odciski wszystkich palcow.

Formularz i oplata skladane sa do biura INS w Chicago. W ciagu 3-4 tygodni od zlozenia, INS wezwie aplikanta na spotkanie. Podczas tego spotkania INS wezmie od aplikanta podpis i odcisk palca wskazujacego. Spotkanie to mozna wykorzystac rowniez po to, aby INS wbilo do paszportu pieczatke swiadczaca o tym, ze jest sie rezydentem USA. Pieczatka taka jest wazna na rok i upowaznia do pracy i podrozy. W czasie tego roku INS w Nebrasce powinno wydac aplikantowi nowa wersje zielonej karty. Jesli minie rok od zlozenia aplikacji I-90, to po pierwsze nalezy dowiadywac sie w Nebrasce o status sprawy, po drugie nalezy przedluzyc sobie pieczatke w paszporcie, aby umozliwic wyjazdy i prace.

2. Aplikacja o Reentry Permit (powszechnie nazywany "bialym paszportem")

Rezydent moze przekraczac granice USA na swojej zielonej karcie, ale tylko jesli jego nieobecnosc w USA nie przekroczyla roku. Jesli rezydent musial zatrzymac sie za granica ponad rok, to powinien on udac sie do konsulatu USA i otrzymac "special immigrant" visa, ktora wydana jest mu w przypadku, kiedy konsulat USA uzna, ze osoba ta nie porzucila swojej rezydentury.

Jesli natomiast wyjezdzajacy rezydent z gory wie, ze zatrzyma sie poza granicami USA dluzej niz rok, to powinien on postarac sie o tzw. Reentry Permit, dokument, ktory zezwoli mu na powrot do USA. Reentry Permit pozwala rezydentowi na wyjazd poza granice USA do dwoch lat.

Uwaga: dwa lata liczone sa od daty wyjazdu, a nie od daty wydania Reentry Permit.

Aplikacja o Reentry Permit musi byc zlozona w momencie, kiedy aplikant znajduje sie fizycznie w USA. Aplikacja taka nie moze byc zlozona juz po wyjezdzie aplikanta. Aplikant moze natomiast wyjechac zaraz po zlozeniu aplikacji, nawet jesli nie otrzymal jeszcze Reentry Permit. Moze byc on wyslany za granice lub do konsulatu USA w kraju, gdzie rezydent bedzie przebywal.

Aby przedluzyc swoj Reentry Permit, rezydent musi wrocic do USA przed skonczeniem poprzedniego. Nie mozna oczekiwac, ze INS bedzie przedluzac Rentry Permit w nieskonczonosc. Z kazdym nowym podaniem wzrasta prawdopodobienstwo odmowy. Jesli w sumie rezydent spedzil cztery z ostatnich pieciu lat za granica, to INS moze przyznac Reentry Permit tylko na rok.

Reentry Permit nie jest gwarancja pozwolenia na wjazd do USA. Jest on tylko dowodem na to, ze rezydent nie chcial porzucic swego stalego pobytu, poniewaz przed wyjazdem powiadomil INS, ze spodziewa sie dluzszej nieobecnosci. Zazwyczaj jednak, jesli rezydent nie dopuscil sie jakiegos innego imigracyjnego lub kryminalnego przewinienia, jest on wpuszczany na Reentry Permit, jesli pobyt za granica nie przekroczyl dwoch lat.

Reentry Permit nie usprawiedliwia jednak nieobecnosci w przypadku starania sie o obywatelstwo. Wedlug przepisow, osoba ubiegajaca sie o obywatelstwo musi udowodnic, ze nie wyjezdzala z USA na dluzej niz 6 miesiecy. Fakt, ze osoba taka otrzymala Reentry Permit nie usprawiedliwia przerwania rezydentury potrzebnej do starania sie o obywatelswo.

Procedura

Aplikacje o Reentry Permit sklada sie w jednym z czterech przedstawicielstw regionalnych. W przypadku mieszkancow Chicago aplikacja ta zlozona musi byc w Nebrasce. Aplikacja skladana jest na formularzu I-131, wymaga oplaty $95.

Do aplikacji dostarczyc nalezy dwie identyczne fotografie (takie jak na "zielona karte"), kopie "zielonej karty" (nie wysylac oryginalu!) i kopie jakichkolwiek poprzednio wydanych Reenetry Permits.

Czy woda w sieci polaczen obslugujacych maszyne dentystyczna jest wystarczajaco bezpieczna? Taka watpliwosc wyrazona przed kilkoma tygodniami w popularnym programie informacyjno - reportazowym "20/20" podchwycili niektorzy z moich pacjentow zwracajac sie do mnie z prosba o rozwiazanie tej intrygujacej kontrowersji.

Nie ma zadnych watpliwosci, ze polaczenia wodne w unitach stomatologicznych zawieraja bardzo duzo bakterii i to w wiekszym stezeniu niz w normalnej wodzie dostepnej w ogolnej sieci wodnej. To nie jest wina dentystow. Jest to zwiazane ze sposobem budowy unitu i konstrukcji jego sieci wodnej. Sa tam miejsca,w ktorych woda ulega stagnacji i nie ma prawie zadnego przeplywu. W miejscach tych osadzaja sie rozne mikroorganizmy tworzace luzna heterogenna przytwierdzona do scian mase. Czasami masy te moga ulec oderwaniu i dostac sie do jamy ustnej pacjenta ze strumieniem plynacej wody. Nie powoduja one dalszych chorobotworczych nastepstw. Pare lat temu nie byly jeszcze znane zadne inne mozliwosci usuniecia osadu (blony bakteryjnej) poza dlugim przeplukiwaniem tych linii biezaca woda. Strumien wody wyplukiwal jednak tylko luzne bakterie i nie mial wplywu na usuniecie istniejacej blony bakteryjnej. Nie bylo zglaszanych zadnych infekcji pochodzacych od wody.

Zmienilo sie podejscie do tego problemu po paru zgloszonych przypadkach zakazenia wody pitnej w ogolnie dostepnych rezerwuarach wodnych bakteriami Escherichii coli lub cryptosporidium. Ludzie stali sie bardziej uczuleni na temat zdatnosci do picia normalnej wody z kranu. Nadal wyniki badan nad woda w unitach nie potwierdzaja, ze stanowia one jakiekolwiek zagrozenie dla pacjentow dentystycznych. Problemem jest woda ogolnie dostepna. Stosuje sie rozne metody jej uzdatniania i odkazania aby byla jak najbardziej bezpieczna. Ze swojej strony dentysci rowniez staraja sie o zabezpieczenie pacjenta przed mozliwa infekcja. Chodzi tu glownie o pacjentow o obnizonej odpornosci immunologicznej. Nie jest tych osob duzo, ale ich liczebnosc moze wzrastac.

Najwazniejsza organizacja dentystyczna w Ameryce American Dental Association zaleca aby w 2000 roku doprowadzic do poprawy jakosci wody uzywanej w unitach jak rowniez popiera badania nad konstruowaniem unitow ze zmodyfikowanym przeplywem wody ograniczajacym formowanie ilosci bakterii. Organizacja FDA dopuscila do uzycia 26 produktow, ktore maja na celu poprawienie jakosci wody uzywanych w unitach dentystycznych. Mozna je podzielic na cztery kategorie:

1. oddzielny system wodny,

2. uzywanie srodkow chemicznych,

3. filtry,

4. sterylne systemy wodne.

Nalezy zauwazyc, ze jakosc wody, ktora wychodzi z unitu zalezy od jakosci wody, ktora do tego unitu wchodzi. Jezeli dostarczana jest woda z bakteriami, to nalezy sie spodziewac, ze ilosc bakterii nie ulegnie zmianie i nalezy je wyeliminowac.

1. Oddzielny system wodny. System ten byl dostepny juz od wielu lat jako dodatkowe zrodlo podawania specjalnych medycznych plynow do plukania jamy ustnej w celu zmniejszenia ilosci bakterii np. plyn chlorheksydyny uzywany po czyszczeniu glebokim na pacjetach z chorobami przyzebia. System ten nie ma wplywu na ogolna ilosc bakterii w calym unicie i nadal jest uzywany z duzym powodzeniem. Roztwor srodka chemicznego jest zmieniany po kazdym pacjencie.

2. Srodki chemiczne. W dalszym ciagu prowadzone sa badania nad uzyciem: ozonu, wody utlenionej, podchlorynu sodu, alkoholu etylowego, chlorheksydyny, zwiazkow jodu do dezynfekcji wody i usuwania blony bakteryjnej w unitach dentystycznych. W zaleznosci od uzywanego srodka bakteriobojczego, moga one byc podawane do wody w sposob ciagly lub przerywany. Srodki te moga byc dostarczane do calego systemu wodnego unitu albo tylko do systemu pluczacego i oziebiajacego. Dentysci musza byc jednak swiadomi w jaki sposob dany srodek moze wplynac na uzywane srodki dentystyczne i jame ustna pacjenta. Problemy te sa przedmiotem ciagle prowadzonych badan.

3. Filtracja. Najczesciej sa uzywane mikrofiltry o przekroju 0.2 mikrometra. Ich efektywnosc jest juz dobrze sprawdzona w medycynie i w gospodarce. Powinny one byc wymieniane kazdego dnia lub co tydzien. Niektore filtry zawieraja srodek chemiczny, ktory dodatkowo redukuje formowanie sie filmu bakteryjnego i wiaze endotoksyny bakteryjne. Filtry sa umiejscowione jak najblizej koncowki lub dmuchawki wodnej.

4. Woda sterylna. Jest ona obecnie uzywana do schladzania w trakcie zabiegow chirurgicznych wkladania implantow. Te systemy oferuja przeplyw sterylnej wody przez sterylne przewody. Sa to jedyne calkowicie sterylne systemy, ale z uwagi na drogie oprzyrzadowanie i skomplikowana obsluge, nie nadaja sie one do powszechnego stosowania.

Sa jeszcze metody stosowane do dezynfekcji wody przed jej wejsciem do unitu. Urzadzenia te wykorzystuja swiatlo ultrafioletowe; wspomagane sa filtrami lub nie. Obecnie trwaja badania nad uzywaniem ozonu i srebrnych elektrod. W American Dental Association oraz w Centrum kontroli chorob zaleca sie aby przed posadzeniem pierwszego pacjenta na fotel dentystyczny woda sciekala z linii wodnych przez pare minut, a w przerwie pomiedzy wizytami pacjentow przez 20 do 30 sekund w celu usuniecia mikroorganizmow i materialow mogacych dostac sie do linii wodnych po poprzednim pacjencie (co jest raczej nie spotykane z uwagi na uzywanie zastawek). Wprawdzie, przeplukiwanie linii wodnych po kazdym pacjencie jest metoda stosowana juz od dawna i zapobiega przechodzeniu zakazenia z pacjenta na pacjenta, nie pozwala ono jednak na uzdatnianie i odkazanie wody.

Badania nie wykazuja zadnego ogromnego publicznego ryzyka pochodzacego z wody w unitach dentystycznych. Wiekszosc mikroorganizmow znalezionych w wodzie to gram-negatywne heterotroficzne bakterie, ktore maja maly potencjal chorobotworczy dla zdrowych ludzi. Organizmy oportunistyczne (odporne na leczenie) moga jednak przeciazyc uklad immunologiczny osob malo odpornych i pracownikow gabinetu dentystycznego, ktorzy sa narazeni przez prawie caly czas na wode z aerozoli.

Czesc klinicystow uwaza problem wody za kontrowersyjny i nieistotny, poniewaz nie ustalono ani jednego zachorowania spowodowanego przez bakterie zawarte w wodzie unitu; nie uwazaja oni za konieczne podejmowanie jakichkolwiek krokow w celu zmniejszenia ilosci bakterii. Analogia do tego moze byc przypadek z 1985, gdy wiekszosc dentystow uzywala juz rekawic w trakcie leczenia pacjentow, ale byla tez czesc dentystow, ktora ich w ogole nie uzywala. Dopiero epidemia AIDS spowodowala zmiane w nastawieniu do rekawic i teraz juz nikt nie wyobraza sobie pracy bez nich. Coraz wiecej dentystow zgadza sie z pogladami ADA i stara sie ograniczac zawartosc bakterii w wodzie unitu. W przyszlosci nalezy sie spodziewac rozwoju roznych metod doskonalenia wody z ktorych dentysci wybiora najbardziej skuteczne.

Ponizszy artykul zostal opracowany dla potencjalnych kandydatow na studia magisterskie MBA oferowane przez Northeastern Illinois University oraz College of Business i program MBA.

Materialy zawieraja informacje dotyczace struktury programu MBA, wydzialu oraz kierunkow pomocniczych..

Program MBA Uniwersytetu Northeastern cieszy sie bardzo duzym uznaniem, gdyz jest programem realizowanym na najwyzszym poziomie za ta cene w rejonie Chicago. W tym semestrze koszt czesnego za program zlozony z 16 przedmiotow wynosi do 5.250 USD dla rezydentow oraz do 15.500 USD dla osob nie posiadajacych statusu rezydenta. A zatem program charakteryzuje sie zarowno niskim kosztem, jak i wysokim poziomem i ogolna dostepnoscia. Miasteczko studenckie Uniwersytetu Northeastern, zlokalizowane wygodnie w polnocno-zachodniej czesci Chicago, pozwala na unikniecie niedogodnosci zwiazanych z ruchem drogowym w centrum Chicago. Ponadto, program MBA na Uniwersytecie Northeastern jest prowadzony przez zatrudnionych na pelny etat wykladowcow, posiadajacych stopien doktora, a nie przez nauczycieli zatrudnianych na niepelny etat. Uniwersytet Northeastern posiada najbardziej zroznicowane srodowisko studenckie w stanie Illinois oraz w obszarze miasta Chicago. Studenci Northeastern University stanowia w pewnym sensie baze badawcza do wypracowania metod radzenia sobie z wyzwaniami oraz problemami amerykanskiej sily roboczej w nastepnym stuleciu.

Po wiecej informacji i podanie o przyjecie na studia prosze dzwonic do: Mary Coleman, numer (773) 794-2647, lub Dr. Peter Stonebraker, dyrektora studiow magisterskich, numer (773) 794-2642.

Odpowiedzi na najczesciej zadawane pytania zwiazane ze studiami magisterskimi MBA.

Jakie sa kryteria przyjecia?

Uczelnia rozpatruje cztery aspekty dotychczasowej edukacji kandydata: sredni wynik na studiach prowadzacych do uzyskania tytulu bachelor (licencjackich) ( GPA), wynik egzaminu GMAT, doswiadczenie zawodowe oraz rekomendacje wystawione przez dwie instytucje. W ubieglych semestrach sredni wynik egzaminu GMAT uzyskany przez studentow przyjetych do programu Uniwersytetu Northeastern wynosil 530, a srednia GPA wynosila 3,22 w skali czteropunktowej. Kandydaci, ktorzy ukonczyli zagraniczne uczelnie musza postarac sie o zatwierdzenie uzyskanych przez nich wynikow przez Educational Credential Evaluators, Inc. of Milwaukee, Wisnconsin. Zagraniczni studenci musza takze przedstawic wynik egzaminu TOEFL od 550 punktow wzwyz.

Ilu uczestnikow liczy program MBA?

Obecnie w programie uczestniczy okolo siedemdziesieciu studentow. Klasy sa male (przecietnie 11 osob). Zajecia prowadzone sa przez zatrudnionych na pelny etat pracownikow wydzialu, posiadajacych stopien doktora. Srodowisko naukowe zapewnia doskonale mozliwosci szerokich interakcji na linii student-wydzial oraz student-student. Celem programu jest ksztalcenie na wysokim poziomie niewielkiej i starannie dobranej grupy studentow, indywidualizacje edukacji ukierunkowanej na studenta.

Czy jest wymagany tutul bachelor (licencjat) z ekonomii?

Nie. Okolo dwoch trzecich studentow posiada dyplomy w innych dziedzinach niz ekonomia. Jednakze od wszystkich kandydatow oczekuje sie wiedzy matematycznej oraz znajomosci zasad rachunku ekonomicznego na poziomie licencjatu, bez wzgledu na dziedzine, w ktorej kandydat uzyskal tytul bachelor"a (licencjata). W niektorych przypadkach decyzje o przyjeciu sa odroczone, do momentu gdy kandydat zaliczy pomyslnie odpowiednie kursy na poziomie bachelor (licencjackie), aby nadrobic zaleglosci z matematyki.

Czy absolwenci programu MBA maja szanse na otrzymanie dobrej pracy?

Tak. Niektorzy nasi absolwenci radza sobie doskonale. Baza absolwentow jest na razie niewielka, gdyz program MBA rozpoczal sie jesienia 1990 roku. Do tej pory uczelnie opuscilo okolo 85 absolwentow. Wyrywkowe informacje dotyczace zatrudnienia po uzyskaniu dyplomu sa bardzo zachecajace. Niektorzy z absolwentow ubiegali sie o atrakcyjne stanowiska w renomowanych firmach i udalo im sie je uzyskac. Niewielka liczba absolwentow zostala przyjeta na studia doktoranckie w dziedzinie ekonomii. Dziewieciu sposrod dziesieciu studentow Uniwersytetu Northeastern uczestniczacych w programie MBA pracuje na pelny etat w czasie studiow. Wielu z tych studentow awansowalo jeszcze przed uzyskaniem dyplomu.

Nalezy pamietac, ze sam dyplom nie gwarantuje dobrej pracy, natomiast niezbedne sa umiejetnosci i wiedza posiadacza dyplomu. Zostalo stwierdzone, ze studenci Uniwersytetu Northeastern, ktorzy w pelni korzystaja z wiedzy i umiejetnosci oferowanych przez uczelnie oraz angazuja sie w studia dyplomowe, uzyskuja znacznie lepsze notowania na rynku pracy, niz ich bardziej pasywni koledzy. Nalezy takze podkreslic, ze interdyscyplinarny charakter programu MBA na Uniwersytecie Northeastern jest powaznym atutem na obecnym niepewnym i interaktywnym rynku pracy.

Czy mozna uczestniczyc zaocznie w programie NEIU?

Tak. Wiekszosc naszych studentow pracuje na pelny etat oraz studiuje zaocznie. Wszystkie klasy MBA spotykaja sie raz w tygodniu w dniu roboczym oraz /lub w sobote rano, aby nie kolidowalo to z obowiazkami zawodowymi studentow.

Jakie sa ramy czasowe programu?

Jest to uzaleznione od dziennego lub zaocznego uczestnictwa w programie oraz od liczby przedmiotow, z ktorych student jest zwolniony na podstawie zaliczonych studiow licencjackich. Aby ukonczyc program MBA na Uniwersytecie Northeastern nalezy zaliczyc 48 godzin kredytowych 16 przedmiotow) i uzyskac srednia ocen od "B" wzwyz. Kandydaci, ktorzy zaliczyli odpowiednie studia na bachelor"s degree (licencjackie) moga byc zwolnieni maksymalnie z 12 godzin kredytowych w ramach podstawowych przedmiotow. W takim przypadku do ukonczenia studiow MBA wystarczy im zaliczenie tylko 36 godzin kredytowych (12 przedmiotow). Studenci zaoczni, ktorym udalo sie zaliczyc dwa przedmioty w semestrach jesiennym i wiosennym oraz jeden w semestrze letnim, moga zakonczyc program w ciagu dwu i pol do trzech i pol lat. Studenci dzienni, ktorzy zaliczaja trzy przedmioty w kazdym semestrze oraz dwa w semestrze letnim moga zakonczyc studia w ciagu poltora roku do dwoch lat.

Dlaczego warto rozwazyc przystapienie do programu Uniwersytetu Northeastern zamiast do innych programow MBA w Chicago?

Program MBA na Uniwersytecie Northeastern zapewnia opieke dydaktyczna realizowana przez zatrudnionych na pelny etat wykladowcow, ktorzy sa ogromnie zaangazowani w swoja dzialalnosc, a takze optymalna liczebnosc klas z mozliwoscia indywidualnej pracy ze studentem, dogodna lokalizacje w bezpiecznej dzielnicy podmiejskiej w polnocno-zachodniej czesci Chicago, duzy parking oraz niewygorowane stawki czesnego.

Czy moge sie zakwalifikowac, jezeli wyniki osiagniete na egzaminie GMAT lub na studiach licencjackich nie sa zbyt dobre?

Tak, w pewnych okolicznosciach studenci moga byc zakwalifikowani warunkowo. Generalnie, jezeli kandydat zaliczyl ze slabym wynikiem program studiow prowadzacych do uzyskania tytulu bachelor (licencjackich), moze to zrekompensowac wyzszym wynikiem uzyskanym na egzaminie GMAT. Podobnie, slaby wynik z egzaminu GMAT moze byc zrekompensowany wysoka srednia ocen. Rodzaj pracy wykonywanej przez kandydata i jego doswiadczenia zawodowe moga miec takze wplyw na warunkowe przyjecie. Ogolnie wymaga sie minimalnego wyniku z egzaminu GMAT na poziomie 450 oraz sredniej ze studiow licencjackich 2.75 (w skali 4.0). Wyjatki od tej zasady sa dosc rzadkie, a przyjecie warunkowe odbywa sie na indywidualnych zasadach. Decyzje sa podejmowane po starannej analizie materialow przedstawionych przez kandydata. Przyjecia warunkowe sa regulowane przez sztywne limity, ktorych nie mozna przekroczyc w danym programie MBA.

Czy moge sie zakwalifikowac bez egzaminu GMAT?

Nie.

Czy moge uczestniczyc w programie MBA jako wolny sluchacz?

Nie.